Οι δημιουργοί της ομάδας "Μας βρίσκει η ποίηση", Πηνελόπη Αλεξίου, Ελισάβετ Παπούδη & Γιάννα Τζιβελέκη, παραχώρησαν συνέντευξη στη Ροδαμάνθη Σοφικίτου @greek_studyholic στο gingerpens.gr. Τις ευχαριστούμε θερμά!
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη δημιουργία της ομάδας «Μας βρίσκει η ποίηση»;
Π.Α. : Η ιδέα για τη δημιουργία μιας ποιητικής ομάδας γεννήθηκε στις αρχές του 2025. Ήταν η περίοδος που ήμουν λίγο πιο ενεργή στα ποιητικά δρώμενα και είχα την χαρά να γνωρίσω την Ιωάννα Θεοχάρη, με την οποία βρισκόμασταν κάτω από την ίδια εκδοτική στέγη. Ανάμεσα στις συζητήσεις μας κυριαρχούσε ένα «παράπονο» για το πόσο μακριά είναι η ποίηση από το καθημερινό, τόσο σε επίπεδο εμπειρίας και γραφής, όσο και σε ό,τι αφορά τον ίδιο τον κόσμο, τις αναγνώστριες, τους αναγνώστες, τους καθημερινούς ανθρώπους. Συχνά η ποίηση εκλαμβάνεται ως κάτι απόμακρο, υψηλό, μία ποίηση με «π» κεφαλαίο. Αυτή η ποίηση δεν μας εκφράζει. Εμάς η ποίηση μας βρίσκει «εκεί που αναρωτιέσαι για πράγματα που πρώτη φορά αντικρίζεις», «εκεί που συλλογίζεσαι ποιος είσαι και τί έκανες/ πόσο ανοίχτηκες στους άλλους για να σε δεχτούν», «εκεί που αναγνωρίζεις πως δεν αγάπησες όσο σ’ αγάπησαν», «εκεί που βλέπεις ότι δεν μιλάς με τον κόσμο όπως νόμιζες/ ότι μιλάς μόνο με τον εαυτό σου, οπότε λες να τα παρατήσεις…», «εκεί που στριμώχνεσαι στο λεωφορείο επιστρέφοντας στο σπίτι/ που γυρνάς από γραφείο σε γραφείο για δουλειά», «εκεί που αγωνιάς για τ’ αποτελέσματα μιας αξονικής» και «που ελπίζεις πως όλοι θα βγουν γεροί απ’ το νοσοκομείο», για να χρησιμοποιήσω τους στίχους του αγαπημένου μας ποιητή Τίτου Πατρίκιου από την ποιητική του συλλογή Σε βρίσκει η ποίηση (εκδ. Κίχλη, 2012). Εκεί απάνω, μας βρήκε κι εμάς η ποίηση. Σκεπτόμενες πως δεν θέλουμε να πίνουμε άλλους καφέδες μοιραζόμενες τους ίδιους προβληματισμούς, αλλά -αντίθετα- δημιουργώντας κάτι νέο, μία ομάδα που θα μας ενώνει, θα δημιουργούμε μέσα από αυτή και θα δίνουμε τη δική μας απάντηση σε όσα δεν μας «χωράνε». Έτσι, ξεκινήσαμε με την Ιωάννα Θεοχάρη τον Μάιο του 2025 οργανώνοντας την ίδια την ομάδα και την πρώτη εκδήλωση που έγινε έναν μήνα αργότερα. Στη συνέχεια, η ανάγκη του να γίνει η ομάδα πολυφωνική, διατηρώντας στον πυρήνα τη γυναικεία σύνθεσή της, ήταν πια αντιληπτή. Κάπως έτσι, έφτασε στην τωρινή της σύνθεση, όπου συναπαρτίζεται από την Ελισάβετ Παπούδη, τη Γιάννα Τζιβελέκη κι εμένα.
Τι σας ενέπνευσε να δημιουργήσετε αυτή την κοινότητα και ποια ανάγκη νιώσατε ότι θέλατε να καλύψετε;
Π.Α.: Στον απόηχο της ανάγκης μας για μια ποίηση που χτίζει γέφυρες, είναι προσβάσιμη, ορατή, υπαρκτή, μέρος του καθημερινού, της πόλης, της ίδιας μας της ζωής, δημιουργήσαμε την ποιητική μας ομάδα. Ο τίτλος Μας βρίσκει η ποίηση αποτελεί φόρο τιμής στο προαναφερθέν έργο του Τίτου Πατρίκιου, που εκφράζει με την ποίησή του αυτά που αισθανόμαστε τόσο καλλιτεχνικά όσο και ανθρώπινα. Έτσι, οραματιστήκαμε και δημιουργήσαμε αυτή την ομάδα, με σκοπό να αποτελέσει αφετηρία για τη δημιουργία μιας ευρύτερης κοινότητας, από την ανάγκη μας για επικοινωνία. Πιστεύουμε ότι η ποίηση δεν πρέπει να κλείνεται σε βιβλία, σε βραβεία, σε περιοδικά, αλλά οφείλει να επικοινωνείται, να αποδεικνύει ότι γράφεται από ανθρώπους για ανθρώπους. Έτσι, ξεκινήσαμε με τις πρώτες μας ποιητικές εκδηλώσεις τον Ιούνιο του 2025. Συνεχίζουμε μέχρι σήμερα με την υποστήριξη πολλών ποιητριών και ποιητών που βρίσκουν στο όραμα της ομάδας μας κομμάτια τους, καθώς και πολλών ακόμη χώρων του πολιτισμού και του βιβλίου που μας έχουν αγκαλιάσει ζεστά από την πρώτη στιγμή.
Ε.Π. Από μεριάς μου, ούσα αρχικά καλεσμένη αυτής της ομάδας και στη συνέχεια μέλος της, νιώθω ότι η βασική ανάγκη που καλύπτει αυτή η ομάδα είναι η ενθύμηση ότι οι κοινότητες χτίζονται από άτομα, που βάζουν λίγο από τον εαυτό τους σε προσπάθειές ομαδικές. Γι’ αυτό με συγκινεί πάντα η υποστήριξη και η θετική ενέργεια που συναντώ στις εκδηλώσεις μας.
Γιατί επιλέξατε αυτό το όνομα;
Π.Α.: Η επιλογή του ονόματος για μια ομάδα είναι, ίσως, το πρώτο σκαλί για να συμπληρώσεις τη μορφή της και, ταυτόχρονα, το πιο δομικό βήμα για να της δώσεις έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα. Πρεσβεύοντας μια ποίηση για όλες/ους/α, μέσα σε έναν «χώρο» (με την ευρύτερη έννοια του όρου) που θέλαμε σταδιακά να δημιουργήσουμε με γνώμονα την ισότητα και τη συμπερίληψη στην ποίηση καθώς και τη δημιουργία ενός βήματος στην δημόσια επικοινωνία της χωρίς αποκλεισμούς, σκεφτήκαμε πως το όνομα της ομάδας οφείλει να έχει αυτό το συλλογικό χαρακτήρα. Η προσέγγιση από τα κάτω, που απαντάται στην ποίηση του Τίτου Πατρίκιου, ήταν για εμάς έμπνευση και πνοή. Έτσι, οραματιζόμαστε και δραστηριοποιούμαστε ενεργά (σ)τους διάφορους τρόπους μέσα στους οποίους (μπορεί να) μας βρίσκει η ποίηση. Πλουραλισμός, διαφορετικότητα, ποικιλία φωνών και γραφών είναι τα σημεία κατατεθέν των εκδηλώσεών μας, που αποδεικνύουν κάθε φορά την ανάγκη της ποιητικής συνάντησης και καλλιτεχνικής δημιουργίας, αλλά -την ίδια στιγμή- επιβεβαιώνουν και το όνομα της ομάδας.
Τι σημαίνει για εσάς η φράση «Μας βρίσκει η ποίηση»; Κρύβει κάποια προσωπική ιστορία ή συμβολισμό;
Π.Α.: Πέραν της τιμητικής αναφορά στον Τίτο Πατρίκιο, θέλαμε το όνομά της ομάδας να εκφράζει ένα σημείο συνάντησης για όλες/ους/α. Διαλέξαμε να παραφράσουμε τον τίτλο της ποιητικής συλλογής του Τ. Πατρίκιου «Σε βρίσκει η ποίηση», καθώς τόσο στο έργο του όσο και στην ποίηση έχει σημασία να βρισκόμαστε, να ερχόμαστε σε επαφή, να ανταλλάσσουμε ιδέες, να συζητάμε, να επικοινωνούμε. Έτσι, Μας βρίσκει η ποίηση!
Ε.Π. Αν προσπαθούσα να ερμηνεύσω πως αισθάνομαι για αυτήν την φράση θα έλεγα ότι η ποίηση δεν είναι κάτι που κυνηγάς και ελπίζεις να πιάσεις. Αντιθέτως, σε βρίσκει εκείνη. Σχεδόν θα έλεγα ότι σε διαλέγει και δεν μπορείς να της κρυφτείς. Φωλιάζει στον τρόπο που σκέφτεσαι, που εκφράζεσαι, που βλέπεις και ερμηνεύεις τον κόσμο. Οπότε αν επιχειρούσα ένα λογοπαίγνιο θα έλεγα ότι στην πεζότητα της καθημερινής ζωής, η ποίηση σε βρίσκει και προσθέτει λίγη από την μαγεία της και την άγρια ωμότητα της, κατ’ εμέ, στην ζωή σου. Άμα είσαι τυχερή μπορεί να βρεις δίαυλους να την επικοινωνήσεις. Η ομάδα μας ελπίζω ότι είναι ένας τέτοιος δίαυλος.
Ποιο είναι το όραμά σας για την ομάδα;
Γ.Τ.: Να φτάσει η ποίηση σε όσο το δυνατόν περισσότερα μέρη, ανθρώπους, καταστάσεις, να δει ο κόσμος ότι αυτό που λέμε ποίηση δεν είναι κάτι κλεισμένο σε βιβλιοθήκες που αφορά λίγους, αλλά μια ανάσα που χρειαζόμαστε στη ζωή μας, όπως και η τέχνη γενικότερα.
Π.Α.: Νομίζω η Γιάννα το συμπύκνωσε (με την αρετή της αφαίρεσης που είναι πρωταρχική στην ποίηση) εξαιρετικά. Το όραμά μας είναι να κάνει αυτό που υπόσχεται ο τίτλος της: να μας βρίσκει η ποίηση, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς ελιτισμούς, χωρίς αποκλεισμούς. Να μας ενώνει, να μας δίνει τροφή για σκέψη και γραφή, να φτάνει παντού και, κυρίως, να αποδεικνύει πως η ποίηση ως τέχνη είναι κομμάτι της καθημερινής ζωής, όχι μιας γκαλερί με ακριβό εισιτήριο.
Ε.Π. Συμφωνώ με όσα ειπώθηκαν. Αν προσέθετα μια σκέψη θα ήταν ότι ζούμε σε μια χώρα που η ύψιστη τέχνη που έχει παραχθεί είναι η ποίηση. Περιέργως αυτό κάπως το ξεχνάμε. Οπότε είναι ανάγκη έκφρασης ταυτότητας να μοιραζόμαστε ποίηση. Και εύχομαι να μπορούμε να το κάνουμε με φυσικότητα και απλότητα.
Πώς φαντάζεστε την εξέλιξή της τα επόμενα χρόνια; Υπάρχουν συγκεκριμένοι στόχοι;
Π.Α.: Την ομάδα μας την βλέπουμε με τον ρομαντισμό και την αγάπη που βλέπουμε την τέχνη, όταν αυτή είναι μέρος του καθημερινού και της ζωής. Μιλάμε καθημερινά για τα επόμενα βήματά μας, για τις επόμενες εκδηλώσεις, συγκεντρώνουμε ιδέες και προτάσεις τις οποίες προσπαθούμε να διαχειριστούμε γιατί είναι δυσανάλογα πολλές σε σύγκριση με το χρόνο που έχουμε για να τις υλοποιήσουμε όλες. Ο κύριος στόχος που έχουμε είναι να μένουμε αληθινές και πιστές στο όραμά μας, δηλαδή στην αγάπη μας για μία ποίηση ανοιχτή και προσβάσιμη σε όλους/ες/α. Θα επανερχόμαστε με πολλά δρώμενα και νέα στο μέλλον, τα οποία προσπαθούμε να μην προκαθορίζουμε αυστηρά, επειδή ακριβώς θέλουμε να συνομιλούμε με τη συγχρονία. Αυτό που θα θέλαμε, σίγουρα, είναι η ομάδα μας να φτάσει από το κέντρο της Αττικής στην περιφέρεια και στην επαρχία. Θέλουμε την ποίηση ζωντανή και πανταχού παρούσα.
Ποια στοιχεία πιστεύετε ότι διαφοροποιούν την κοινότητά σας από άλλες ποιητικές ομάδες;
Γ.Τ.: Δεν είναι θέμα διαφοροποίησης, όσο συνύπαρξης πιστεύω. Μας ενδιαφέρει η συνάντηση, το μοίρασμα, χωρίς στεγανά και περιορισμούς, αρκεί να ανοίγει μια συζήτηση με ανθρώπους που επίσης έχουν παρόμοιες προσλαμβάνουσες.
8. Ποια είναι η πιο συγκινητική ή δυνατή στιγμή που έχετε ζήσει μέσα από την ομάδα;
Γ.Τ.: Είναι κάθε στιγμή που συναντιούνται τα βλέμματα μας με το κοινό ή τους καλεσμένους και διαφαίνεται μια ζεστασιά και συνεννόηση.
Ε.Π. Ναι, ναι. Αυτή η ζεστασιά. Και η ασφάλεια να μοιραστείς ένα ποίημα ακόμα κι αν ακόμη δεν το έχεις απελευθερώσει από τα δεσμά της κτήσης σου. Αυτό για τους ποιητές που δεν έχουν εκδόσει, όπως εγώ, είναι μια ευαίσθητη στιγμή. Και έχουμε συναντήσει αρκετούς ποιητές στις εκδηλώσεις μας που ένιωσαν την ασφάλεια να την ζήσουν και να μοιραστούν ένα ποίημα τους. Αυτό με συγκινεί πολύ.
Πώς βλέπετε τον ρόλο της ποίησης σήμερα;
Γ.Τ.: Η ποίηση μοιάζει πολύ με την γλυπτική, είναι μια μετάφραση σκέψεων και συναισθημάτων σε ένα λεκτικό γλυπτό. Σήμερα, που βλέπουμε τα πράγματα να γίνονται πρόχειρα, βιαστικά, μηχανικά και όλο και πιο συχνά με την βοήθεια του AI, η ποίηση παραμένει μια βρύση που θα σου δώσει νερό όταν η γεύση σου έχει αλλοιωθεί από τεχνητά προϊόντα.
Ε.Π. Καθοριστικό. Η ποίηση έχει μια πύκνωση που απαιτεί προσεκτικό αναγνώστη. Πιστεύω ότι η λεπτομέρεια στην γλωσσική έκφραση και η ευκαιρία για ενσυναίσθηση που μπορεί να προσφέρει μπορεί να βοηθήσει στην συνείδηση της μοναδικότητας και της συλλογικής εμπειρίας. Αυτό βέβαια είναι μια διαχρονική ποιότητα της ποίησης που φυσικά ισχύει ακόμη και σήμερα.
Σε μια εποχή γρήγορης πληροφορίας και εικόνας, τι σημαίνει για εσάς η ποίηση;
Γ.Τ.: Σημαίνει να σταματάς να πάρεις μια ανάσα, να κάνεις focus σε μια λεπτομέρεια, να κρατάς τη στιγμή που χωρίς συνείδηση μοιάζει με όλες τις άλλες και μας ξεφεύγει. Σημαίνει να παρατηρείς μια κίνηση, ένα μειδίαμα, την ροή μιας σκέψης, ένα λουλούδι που φυτρώνει ανάμεσα σε πέτρες.
Π.Α.: Ποίηση για μένα είναι η παύση, ο αναστοχασμός, το να ζεις κυριολεκτικά τη στιγμή και να έχεις το χρόνο, την ενέργεια και τη διάθεση να αναστοχαστείς πάνω σε αυτό που (σου) συμβαίνει. Έπειτα, είναι η εξωτερίκευση, η επικοινωνία, η σύγκλιση με άλλες ποιητικές φωνές και γραφές. Είναι το μοίρασμα και το αγκάλιασμα των σκέψεων, των φόβων, των εσωτερικών μας κόσμων. Ποίηση είναι να παραμένουμε άνθρωποι κόντρα σε ένα παρόν που μας απανθρωποποιεί.
Ε.Π. Σημαίνει να αφουγκράζεσαι. Να λειτουργείς ως φίλτρο. Να επιτρέπεις τον κόσμο να μεταφράζεται μέσα από το σώμα σου. Μέσα από την δική σου ύπαρξη. Νομίζω ότι η ποίηση είναι μια απόδοση μιας καθολικής εμπειρίας με υποκειμενικά μέσα.
Τι θα λέγατε σε κάποιον που διστάζει να μοιραστεί τα κείμενά του;
Γ.Τ.: Αρχικά να δει αν ο δισταγμός αυτός τον εξελίσσει ή τον περιορίζει. Επίσης, ότι πολλές φορές το μοίρασμα βοηθάει για να καταλάβεις που στέκεσαι εσύ και το κείμενο σου, περισσότερο από το να το κρατάς στο μυαλό σου ή στα αρχεία σου.
Π.Α.: Σίγουρα θα πρότεινα σε αυτό το άτομο να έρθει στις εκδηλώσεις που οργανώνουμε. Καθένας/μία χρειάζεται το χρόνο του/της. Όταν αισθανθεί αυτό το άτομο ότι είναι έτοιμο, θα μοιραστεί. Δεν χρειάζεται βιασύνη, ούτε πίεση. Αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι, κατά τη γνώμη μου, ζεστασιά, ανθρώπινοι και ασφαλείς χώροι.
Ε.Π. Συμφωνώ για τους ασφαλείς χώρους βέβαια. Πιστεύω ότι οι εκδηλώσεις μας έχουν τέτοιο χαρακτήρα. Θα του έλεγα ότι η δημιουργικότητα πρέπει να γιορτάζεται. Εμένα πάντα με βοηθάει αυτή η σκέψη.
Υπάρχουν μελλοντικά σχέδια;
Π.Α.: Είναι πολλές οι ιδέες και οι σκέψεις που έχουμε. Προτιμάμε όμως να έρχονται πάντοτε κάπως οργανικά, να τις συνταιριάζουμε με όσα θεωρούμε σημαντικά ανά περίοδο. Όσες/οι/α μάς ακολουθούν στους λογαριασμούς μας στα social media, μπορούν να ενημερώνονται άμεσα για ό,τι ετοιμάζουμε κάθε φορά και να συμμετέχουν στις εκδηλώσεις μας μέσα από τα open calls που κάνουμε.
Ευχαριστούμε θερμά για αυτή την τόσο ενδιαφέρουσα συνέντευξη! Μπορείτε να βρείτε την ομάδα εδώ: https://www.instagram.com/poetry_found_us/ και εδώ https://www.facebook.com/p/%CE%9C%CE%B1%CF%82-%CE%B2%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%BA%CE%B5%CE%B9-%CE%B7-%CE%A0%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7-61577179342884/