Γράφει η Κατερίνα Βιτζηλαίου, @the.booklist_
Το μυθιστόρημα "Λωξάντρα" πραγματεύεται την ιστορία της Πολίτισσας Λωξάντρας από το γάμο της ως τα γεράματά της. Μέσα από την ιστορία της, ξεδιπλώνεται παράλληλα και η ιστορία του κόσμου της Κωνσταντινούπολης, μέσα από τα γεγονότα που την σημάδεψαν πριν τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το βιβλίο έχει και αυτοβιογραφικά στοιχεία, καθώς η Λωξάντρα ήταν υπαρκτό πρόσωπο, και πιο συγκεκριμένα η γιαγιά της Μαρίας Ιορδανίδου της συγγραφέως του βιβλίου.
Η ιστορία ξεκινάει λοιπόν με τον γάμο της Λωξάντρας, η οποία παντρεύεται σε μεγάλη ηλικία έναν χήρο με τέσσερα παιδιά αρκετά μεγαλύτερο της αλλά και πολύ καλό σαν άνθρωπο, τον Δημητρό. Τα μικρότερα παιδιά, ανταποκρίθηκαν αμέσως θετικά στην Λωξάντρα, καθώς δεν θυμόταν πολύ την πραγματική τους μητέρα.
Τα δύο μεγαλύτερα όμως, επέδειξαν εχθρική συμπεριφορά απέναντί της, και ιδιαίτερα ο μεγαλύτερος γιος, ο Θεόδωρος. Η Λωξάντρα όμως με υπομονή και αγάπη, εξακολούθησε να συμπεριφέρεται υπέροχα σε όλους ανεξαιρέτως και προκειμένου να αποδείξει την αγάπη της προς τον Θεόδωρο, πούλησε το μοναδικό περιουσιακό της στοιχείο, προκειμένου εκείνος να μπορέσει να σπουδάσει σε ένα ακριβό σχολείο όπως ήταν το όνειρο του.
Έξι χρόνια μετά το γάμο της, μετά από τάματα και προσευχές, καταφέρνει να γεννήσει και το πρώτο δικό της παιδί, τον Αλεκάκη, ενώ δύο χρόνια αργότερα γεννάει κι ένα κοριτσάκι την Κλειώ (την μητέρα της συγγραφέως Μαρίας Ιορδανίδου). Αυτό βέβαια δεν σήμανε επ' ουδενί ότι έπαψε να αγαπάει τα παιδιά του άντρα της λιγότερο.
Η ζωή της οικογένειας κυλά στο Μακροχώρι ευτυχισμένα, με πολύ και καλό φαγητό, υπό την καθοδήγηση της Λωξάντρας και με τη βοήθεια δύο καλών υπηρετών και ισότιμων μελών της οικογένειας του Ταρνανά και της Σουλτάνας. Η καθημερινότητα τους είναι γεμάτη από φροντίδα, γέλιο, φαγητό και συντροφικότητα, με τη Λωξάντρα να αποτελεί το σταθερό κέντρο αυτής της μικρής κοινωνίας. Δίπλα της, πάντα, η χήρα του αδερφού της, η Ελεγκάκη, που στηρίζει και αγαπά την οικογένεια.
Η Λωξάντρα φημίζεται για τη φιλοξενία, τη δοτικότητα και τη μαγειρική της. Το σπίτι της είναι πάντοτε ανοιχτό σε όλους: Έλληνες, Τούρκους, Αρμένιους, Εβραίους, γνωστούς και άγνωστους. Δεν διστάζει να βοηθήσει όποιον είχε ανάγκη, προσφέροντας ακόμη και αγίασμα από την Παναγία την Μπαλουκλιώτισσα, που πίστευε ότι γιατρεύει κάθε αρρώστια.
Η ιστορία όμως έχει και ανατροπές και δυσκολίες. Ο θάνατος του αγαπημένου της συζύγου Δημητρού, η μετεγκατάσταση στο Σταυροδρόμι και στη συνέχεια η αναγκαστική μετακίνηση στην Αθήνα λόγω των κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών, σηματοδοτούν το τέλος μιας όμορφης εποχής. Εκεί η Λωξάντρα και η κόρη της πέφτουν θύματα απάτης και χάνουν την οικονομική τους σταθερότητα. Η ηρωίδα, στην δύση της ζωής της αρχίζει να αποσύρεται σιωπηλά στον κόσμο των αναμνήσεων μέχρι το τέλος της.
Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον και πολύ ευκολοδιάβαστο βιβλίο. Η γλώσσα του είναι απλή, ζωντανή και γεμάτη χιούμορ. Οι διάλογοι είναι ρεαλιστικοί, οι χαρακτήρες καλοδουλεμένοι και αυθεντικοί. Μέσα από τις σελίδες ξεπηδούν παραδοσιακές πολίτικες συνταγές, μυρωδιές και γεύσεις, εκφράσεις, τραγούδια και λαογραφικά στοιχεία που αναδεικνύουν την πλούσια πολιτιστική ταυτότητα της Πόλης.
Η Λωξάντρα γυρίστηκε και σε τηλεοπτική σειρά και προβλήθηκε την σεζόν 1979-1980, με πρωταγωνίστρια στον ομώνυμο ρόλο την Μπέτυ Βαλάση, που από τότε καθιερώθηκε στη συνείδηση του κοινού, ως πληθωρική Κωνσταντινουπολίτισσα, και ταυτίστηκε με το ρόλο που ενσάρκωσε. Η σκηνοθεσία της σειράς έγινε από τον Γρηγόρη Γρηγορίου, το σενάριο επιμελήθηκε ο Χρήστος Δοξαράς και η μουσική επένδυση έγινε από την Ελένη Καραΐνδρου Είναι από τις λίγες τηλεοπτικές σειρές που διασώθηκαν και υπάρχουν στο αρχείο της ΕΡΤ, καθώς λόγω του μεγάλου κόστους του φιλμ, οι εγγραφές των παλιών σειρών συχνά σβήνονταν προκειμένου να γίνει άλλη εγγραφή.
Η Λωξάντρα μια προσωπικότητα τόσο φωτεινή και εγκάρδια, είναι μια ζεστή μητρική αγκαλιά που χωράει απλόχερα όλο τον κόσμο και προπαντός τους αναγνώστες της.
Η συγγραφέας της, Μαρία Ιορδανίδου έγραψε το βιβλίο το 1962 (όταν ήταν ήδη εξήντα πέντε χρόνων), επειδή ήθελε να μην περάσει στην λήθη η πολύτιμη ιστορία των προγόνων της και του ελληνισμού της Πόλης. Δεν είναι απλώς ένα μυθιστόρημα ή μια βιογραφία, αλλά ένα πολύτιμο ηθογράφημα, που συνδυάζει τη μυθοπλασία με την ιστορική μαρτυρία. Είναι ένα ταξίδι στον χρόνο, στα ήθη και τα έθιμα μιας άλλης εποχής, μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας που αγάπησε τη ζωή, τους ανθρώπους και την παράδοση.
Η Μαρία Ιορδανίδου, το γένος Κριεζή (1897 Κωνσταντινούπολη - 1989 Αθήνα) ήταν Ελληνίδα πεζογράφος.
Στα έργα της υπάρχει αμεσότητα, απλό ύφος, ζωντανοί διάλογοι και νοσταλγική διάθεση.
Έγινε ευρύτερα γνωστή στο λογοτεχνικό χώρο με το έργο Λωξάντρα, το οποίο έγραψε το 1962,σε ηλικία 65 χρονών.
Στη συνέχεια έγραψε και τα κάτωθι βιβλία εμπνευσμένα από τη ζωή της, το Διακοπές στον Καύκασο (1965) το οποίο περιγράφει τη ζωή της στη Ρωσία, το “Σαν τα τρελά πουλιά” (1978) που μιλά για τα χρόνια της στην Αλεξάνδρεια ενώ στο βιβλίο της “Στου κύκλου τα γυρίσματα” (1979) μιλά για την Αθήνα κατά το Μεσοπόλεμο. Τελευταίο της έργο είναι “Η αυλή μας” (1981).
Τα έργα της γνώρισαν μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Βραβεύτηκε το 1978 από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως με τον Χρυσό Σταυρό και το Οφίκιο της Αρχόντισσας του Οικουμενικού Θρόνου.
Το βιβλίο “Λωξάντρα” κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία: https://hestia.gr/?subcats=Y&pcode_from_q=Y&pshort=Y&pfull=Y&pname=Y&pkeywords=Y&search_performed=Y&q=%CE%BB%CF%89%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%B1&dispatch=products.search