Γράφει η Αγγελική (@myreadside_adventures)
Επιστήμονες και παιδαγωγοί τονίζουν την μεγάλη αρωγή της λογοτεχνίας τόσο για τα μικρά όσο και για τα παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς συμβάλει στη διαμόρφωση της ψυχολογίας τους και στην εξέλιξη του εγκεφάλου. Πιο αναλυτικά:
- Βοηθάει στη συγκέντρωση ενώ παράλληλα αναπτύσσει τη μνήμη και τις γνωστικές ικανότητες του παιδιού
- Εξελίσσει και εμπλουτίζει τη φαντασία και τη δημιουργικότητα του
- Ωριμάζει την αναλυτική και κριτική του σκέψη
- Βελτιώνει την προφορική αλλά και την γραπτή του έκφραση
- Βοηθά το παιδί να γνωρίζει τη ζωή με τις χαρές, αλλά και τις αναποδιές της
- Αναπτύσσει την ενσυναίσθησή του
- Διασκεδάζει και χαλαρώνει, ξεφεύγοντας λίγο από την πραγματικότητα της καθημερινότητας
Πως μπορείς να βοηθήσεις το παιδί σου να αγαπήσει την λογοτεχνία;
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή, γιατί δεν μπορείς να πιέσεις ή να αναγκάσεις ένα παιδί να διαβάσει, αν δεν θέλει να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία. Μπορείς όμως να προσπαθήσεις να μεταδώσεις με μεράκι την δική σου αγάπη για το διάβασμα. Μάλιστα, αν ξεκινήσεις από πολύ μικρή ηλικία να διαβάζεις στο παιδί και να αποφεύγεις όσο μπορείς τις “οθόνες”, τόσο το καλύτερο. Δεν χρειάζεται όμως να βγάλεις και τελείως τις “οθόνες” και τα social media από τη ζωή σου, γιατί μπορείς να βρεις ένα πολύτιμο βοηθό για την εύρεση των κατάλληλων βιβλίων. Στη συνέχεια σου δίνω κάποια tips για να δώσεις στο παιδί σου την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με λογοτεχνικούς θησαυρούς.
Βρεφική και παιδική ηλικία
Μπορείς από τη βρεφική κιόλας ηλικία να μυήσεις το παιδί σου στον όμορφο καλλιτεχνικό λόγο με κλασικά αλλά και σύγχρονα παραμύθια, παιδικά τραγούδια, ποιήματα, χαϊκού και λίμερικ. Αλλά και στον έντυπο λόγο με βιβλία πάνινα, πλαστικά και ξύλινα βιβλία. Στην βρεφική ηλικία τα παιδιά ανακαλύπτουν τα πάντα με τις αισθήσεις τους, κυρίως αυτή της αφής και της γεύσης που είναι και οι πιο δυνατές.
Άφησε το μωρό το να πιάσει το βιβλίο, να το ξεφυλλίσει ακόμα και να το βάλει στο στόμα του, όσο εσύ του διηγείσαι την ιστορία. Δείξε του πώς να ξεφυλλίζει σωστά ένα βιβλίο σωστά, πώς να το αγγίζει απαλά χωρίς να το καταστρέφει (γιατί το μωρό άθελά του θα το θεωρήσει παιχνίδι και θα το χρησιμοποιήσει έτσι). Δείξε του τις εικόνες και περίγραψέ τις.
Mπορείς να λες παραμύθια την ώρα του φαγητού, αλλά το να υπάρχει μια συγκεκριμένη ώρα αποκλειστικά για στο βιβλίο και την αφήγηση ιστοριών, όπως επίσης κι ένα συγκεκριμένο σημείο στο παιδικό δωμάτιο, όπου θα τοποθετούνται τα βιβλία (για να μάθει όσο μεγαλώνει να τα προσέχει και να τα φροντίζει), το βοηθάει να αναπτύξει ακόμα περισσότερο την αγάπη του για την ανάγνωση.
Όσο το παιδί μεγαλώνει (4-8 χρονών) κι αναπτύσσει τη σκέψη και την ομιλία του, μπορείτε να κάνετε πιο πολλές δραστηριότητες μαζί. Για παράδειγμα, να το παροτρύνεις να ξαναπεί την ιστορία μόνο του, αν θέλει, να ζωγραφίσει κάτι που του άρεσε ή να παίξεις μαζί του παιχνίδια ρόλων που βασίζονται στην ιστορία. Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να είσαι κοντά του χωρίς να το επικρίνεις ή να το διορθώνεις.
Προεφηβεία κι εφηβεία
Σε αυτές τις ηλικίες (10-16 χρονών) είναι πιο δύσκολο να μυήσεις τα παιδιά στο διάβασμα, όχι όμως κι ακατόρθωτο. Εσύ είσαι ο πιο σημαντικός δάσκαλος του παιδιού σου κυρίως με τις πράξεις σου. Άρχισε να του μιλάς για το τι αρέσει σε εσένα να διαβάζεις, ποια είδη και ποιες κατηγορίες. Μίλα του για τους αγαπημένους σου συγγραφείς, τα αγαπημένα σου βιβλία ακόμα και τους αγαπημένους σου ήρωες.
Ευτυχώς, στις μέρες μας υπάρχουν άπειρα βιβλία για όλες τις ηλικίες και σε όλες τις κατηγορίες, όπως φαντασίας, περιπέτειας, μαγείας ακόμα κι αστυνομικά. Κάνε την τεχνολογία σύμμαχο σου και περιηγήσου μαζί του σε βιβλιοφιλικά προφίλ στο facebook και στο instagram και, φυσικά, σε ανάλογα blog, όπως είναι κι αυτό που τώρα διαβάζεις κι ενθάρρυνέ το να επιλέξει ό,τι θέλει και, κυρίως σε όποια μορφή θέλει (e-book, audiobook και φυσικό βιβλίο).
Φτιάξτε μαζί μια δανειστική βιβλιοθήκη, πρότεινέ του βιβλία και παρότρυνέ το να σου προτείνει τα δικά του αγαπημένα και μιλήστε γι’ αυτά. Εμπλούτισε τη «δραστηριότητα», επικοινωνώντας με οικογένειες με παιδιά που διαβάζουν και δάνεισε ή αντάλλαξε βιβλία μαζί τους μοιράζοντας έτσι και την αγάπη σου για τα βιβλία.
Συνήθως, σε αυτές τις ηλικίες το διάβασμα θεωρείται σχολική δραστηριότητα και τα παιδιά βρίσκουν κουραστική τη λογοτεχνία. Δώστε στο παιδί την ευκαιρία να διαλέξει ένα βιβλίο και θα το διαβάζει όποτε έχει όρεξη. Όπως ήδη προαναφέρθηκε, τα παιδιά σε αυτές τις ηλικίες έχουν ήδη σχηματίσει την προσωπικότητα τους και είναι αρκετά ισχυρογνώμωνα οπότε δύσκολα αλλάζουν άποψη.