Γράφει η Κατερίνα Βιτζηλαίου, @the.booklist_
"Η εγγαστρίμυθη φάλαινα" είναι ένα βιβλίο που συνδυάζει μια εκτενή νουβέλα με έξι διηγήματα, όλα γύρω από την ανθρώπινη μοίρα, την εκδίκηση, την πολιτική παράνοια, τις χαμένες ζωές που ψάχνουν δρόμο διαφυγής, την ευθύνη απέναντι στον εαυτό και στους άλλους, την πίστη, την αγάπη και την ευαλωτότητα της ανθρώπινης διάστασης.
Η αφήγηση ξεκινά με την κεντρική νουβέλα και με τις δίδυμες αδελφές Αβεγιάρδο, που μιλούν για τα παιδικά τους χρόνια στο Ορίμπε, μια κοινότητα απομονωμένη, γεμάτη εκκεντρικούς καλλιτέχνες, εφευρέτες και περιθωριακές μορφές. Εκεί, ένας ιερωμένος αναζητά με πάθος τη μυθική "Εγγαστρίμυθη φάλαινα", μετατρέποντας την ιστορία σε ένα κράμα παραμυθιού και αλληγορίας. Η "Εγγαστρίμυθη φάλαινα" ισορροπεί ανάμεσα στη μεσαιωνική ατμόσφαιρα, τη δεισιδαιμονία, τη μαγεία και την απειλή μιας δυστοπικής πραγματικότητας.
Τα υπόλοιπα διηγήματα απλώνονται στον χώρο και τον χρόνο: άλλοτε στα στενά της σύγχρονης Αθήνας, άλλοτε στο Παρίσι του 20ού αιώνα, άλλοτε σε τόπους και εποχές που παραμένουν ασαφείς. Γεγονός είναι όμως ότι μας μεταφέρουν αβίαστα σε απρόσμενες γωνιές: "μια γυναίκα καθηλωμένη πίσω από το τζάμι ενός σταθμού διοδίων βυθίζεται στις σκέψεις της, ενώ ένας κριτικός αναδεικνύει την "Απογραφή", μια ξεχασμένη ταινία του ελληνικού κινηματογράφου που αναδύεται ως κρυφό αριστούργημα."
Το βιβλίο συνεχίζει με διηγήματα που μας ταξιδεύουν κάθε φορά σε διαφορετικούς κόσμους: "Πώς μπορεί ένα κόκκινο εσώρουχο να ταράξει μια ολόκληρη δυστοπική κοινωνία; Με ποιον τρόπο ένας διανοούμενος της Ανατολικής Γερμανίας παλεύει με την απουσία της γυναίκας του, τόσο πριν όσο και μετά την πτώση του τείχους; Γιατί ένα ζευγάρι που εγκατέλειψε την πόλη λόγω καύσωνα δεν επιστρέφει ποτέ από το βουνό;"
Το ύφος της συλλογής, είναι συχνά ονειρικό, με τον χρόνο να μένει σκόπιμα απροσδιόριστος, ώστε οι αφηγήσεις να αποκτούν διαχρονικό και οικουμενικό χαρακτήρα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια να τιμήσεις το παρελθόν χωρίς να εγκλωβιστείς σε αυτό και να ζήσεις το παρόν ενώ σε βαραίνουν μνήμες και σκιές.
Κοινό νήμα όλων των ιστοριών: η μελαγχολία, η αίσθηση ματαιότητας, το εύθραυστο της ανθρώπινης ύπαρξης, η προσωρινότητα όλων των πραγμάτων. Οι ήρωες αγωνίζονται ανάμεσα στον κανόνα και την υπέρβαση, προσπαθώντας να διατηρήσουν το μέτρο χωρίς να χάσουν τον εαυτό τους.
Από τα πολύ ενδιαφέρονται διηγήματα δεν λείπουν και οι πολιτικές νύξεις: η σκληρότητα των αυταρχικών καθεστώτων, η ασφυκτική παρουσία της τεχνολογίας, η δυστοπική όψη μιας κοινωνίας που θυμίζει έντονα το προφητικό 1984 του Τζορτζ Όργουελ.
Η γραφή του βιβλίου ειδικά η ομώνυμη νουβέλα του, μου θυμίζει σε πολλά σημεία την αγαπημένη μου Carson McCullers, μια από τις σημαντικότερες φωνές της αμερικανικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα: μοναχικοί χαρακτήρες, αδυναμία στο να βρεις την αγάπη,
αγωνία για το νόημα της ζωής, πόνος απομόνωσης, τρυφερότητα που συνυπάρχει με σκληρότητα, εύθραυστες ψυχές που παλεύουν να βρουν τον δικό τους προσανατολισμό.
Η "Εγγαστρίμυθη φάλαινα" είναι ένα έργο πολυφωνικό, ατμοσφαιρικό, στοχαστικό, που συνδυάζει τον ρεαλισμό με την αλληγορία, τα μεταφυσικά στοιχεία και την κριτική ματιά. Ένα βιβλίο που σε αφήνει να αιωρείσαι ανάμεσα στο γήινο και το υπερβατικό, καλώντας σε να αναμετρηθείς με τα όρια της αγάπης, της πίστης, αλλά και της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης.
Ο συγγραφέας του Χρήστος Αστερίου γεννήθηκε το 1971 στην Αθήνα. Έχει δημοσιεύσει μυθιστορήματα, διηγήματα και νουβέλες. Επιμελήθηκε τις επιστολές του Δ. Π. Παπαδίτσα προς τον Ε. Χ. Γονατά Να μου γράφεις έστω και βαδίζοντας (Εκδόσεις Πατάκη, 2001) και μετέφρασε βιβλία λογοτεχνίας από τα γερμανικά (Κρίστα Βoλφ, Χανς-Γκέοργκ Γκάνταμερ, Κλέμενς Ζετς κ.ά.). Από τις Εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν τα έργα του Το γυμνό της σώμα και άλλες παράξενες ιστορίες (2003) και Η εγγαστρίμυθη φάλαινα (2025). Η εγγαστρίμυθη φάλαινα, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκης και μπορείτε να το βρείτε στο κάτωθι link: https://www.patakis.gr/books/9786180709742-i-engastrimythi-falaina/