Γράφει η Θεοδώρα Ιστόριου, @criminally_yours
Τα νεανικά γραπτά της Jane Austen (1775 – 1817) είναι συγκεντρωμένα σε τρία χειρόγραφα τετράδια που τα είχε ονομάσει η ίδια Τόμος 1ος , 2ος και 3ος και εμβόλιμα υπήρχαν εικονογραφήσεις από την αδερφή της, Κασσάνδρα. Από τις ημερομηνίες στο καθένα φαίνεται ότι καλύπτουν την περίοδο 1786 – 1793, δηλαδή περίπου από τα έντεκα μέχρι τα δεκαεφτά της χρόνια.
Τα κείμενα χαρακτηρίζονται από ποικιλία στη φόρμα και την έκταση, έχοντας ως κοινό στοιχείο ότι σε αυτά καυτηριάζει και αποδομεί τα πάντα: οικογένεια και γάμο, κοινωνικές συμβάσεις, λογοτεχνικά είδη, στο πλαίσιο της καλής κοινωνίας της εποχής. Αποτελούνται από ιστορίες με στοιχεία κωμικά, γκροτέσκα, παράλογα και φαρσικά, που σατιρίζουν το γοτθικό μυθιστόρημα και τους οδηγούς συμπεριφοράς για κυρίες μεταξύ άλλων. Είναι γραμμένα με μια θεατρική και δραματική διάθεση ώστε να διαβαστούν δυνατά με όλη της την οικογένεια και να διασκεδάσουν, και καθώς δεν έχουν γραφεί με τη λογική της δημοσίευσης, χαρακτηρίζονται από μια ιδιαίτερη ελευθερία.
Εντοπίζονται διαφορές στο ύφος και στη σύνθεση, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν αχαλίνωτα και τρομερά διασκεδαστικά. Παράλληλα είναι ένα πεδίο δοκιμής για τη συγγραφέα καθώς πειραματίζεται με το τι θεωρείται πλοκή και πόσο μπορεί να αποκλίνει από συμβάσεις και έμφυλα στερεότυπα. Για παράδειγμα, μπορεί ένας κεντρικός χαρακτήρας να μην εμφανίζεται σχεδόν καθόλου; τι μπορεί να κάνει μια νέα κοπέλα χωρίς συνέπειες; τι μπορεί να γραφτεί για μια νέα κοπέλα χωρίς να υπάρξει αντίδραση; μπορεί ένα κεφάλαιο να είναι μόνο μια μικρή παράγραφος και ένα μυθιστόρημα λίγες σελίδες;
Αντισυμβατικές ηρωίδες παρελαύνουν: η Ελάιζα εκδιώκεται από το σπίτι της καθώς κλέβει χρήματα, η Άννα Πάρκερ είναι δολοφόνος κατά συρροή και «δεν υπάρχει έγκλημα που δεν έχει διαπράξει», η Κασσάνδρα ‘ερωτεύεται’ ένα καπέλο και είναι αποφασισμένη να καλύψει τις επιθυμίες της τρώγοντας γλυκά μέχρι σκασμού και κάνοντας βόλτες με άμαξα χωρίς να σκοπεύει να πληρώσει ενώ η Άλις είναι συνέχεια μεθυσμένη και ερωτευμένη χωρίς ανταπόκριση…
Όπως αναφέρεται και στο οπισθόφυλλο από το “Η Όμορφη Κασσάνδρα και άλλα νεανικά γραπτά”, "συνδυάζοντας με ευφάνταστο τρόπο την κοινωνική σάτιρα, το μπουρλέσκο, τη λογοτεχνική παρωδία και το στοιχείο του παραλόγου, τα νεανικά γραπτά της μεγάλης Αγγλίδας συγγραφέως θεωρούνται στις μέρες μας πρωτοποριακά και ρηξικέλευθα, αιφνιδιάζοντας τον σύγχρονο αναγνώστη με την τόλμη, την πρωτοτυπία και την αντισυμβατικότητά τους".
Στα ελληνικά κυκλοφορούν δύο συλλογές με κάποια επιλεγμένα κείμενα και από τους τρεις τόμους, το “Έρωτας και Φιλία” σε μετάφραση Α. Παππά από τις εκδόσεις Σμίλη* και το “Η Όμορφη Κασσάνδρα και άλλα νεανικά γραπτά” σε μετάφραση Μ. Μακρόπουλου, Α. Δεληγιάννη, Δ. Μωρακέα, και Μ. Γιακανίκη από τις εκδόσεις Ars Nocturna.
*Είναι εξαντλημένο.