Γράφει η Ερμιόνη Κοσκινά, @koski_er
Το μυθιστόρημα του Κώστα Πετρουλά “Η Φυλακή των Αθώων” εντάσσεται σε εκείνη τη σύγχρονη τάση της ελληνικής πεζογραφίας που επιχειρεί να αναμετρηθεί με την πολιτική εμπειρία όχι ως ιστορικό αποτύπωμα, αλλά ως υπαρξιακή δοκιμασία. Πρόκειται για ένα έργο που περιστρέφεται γύρω από μια αριστερή παράνομη οργάνωση που οδηγείται στην αυτοδιάλυσή της, μετατοπίζοντας σταδιακά το ενδιαφέρον από τη δράση στην εσωτερική φθορά των υποκειμένων της και, κυρίως, στη διάρρηξη της ιδεολογικής τους βεβαιότητας.
Η αφηγηματική οικονομία του έργου οργανώνεται γύρω από μια έντονη αντιστροφή προσδοκιών: ενώ η αφετηρία υπόσχεται ένα αφήγημα πολιτικής έντασης, η εξέλιξη μετατοπίζεται σε ένα πεδίο στοχασμού για τη φιλία, την ενοχή και τη μοναξιά των “πρώην πιστών” μιας ιδέας. Η διάλυση της οργάνωσης δεν είναι απλώς ένα πρακτικό γεγονός απο-στράτευσης, αλλά αφορμή για μια βαθύτερη διερώτηση γύρω από το τι απομένει όταν η συλλογική αφήγηση καταρρεύσει: ποια ταυτότητα επιβιώνει όταν ο “ανδριάντας” της ιδεολογίας έχει ήδη αποκαθηλωθεί.
Το ενδιαφέρον του Πετρουλά έγκειται στην ένταση ανάμεσα στον πολιτικό λόγο και στην ψυχολογική εσωτερίκευση. Η γλώσσα του έργου κινείται συχνά σε ένα υβριδικό επίπεδο: από τη μία πλευρά, υιοθετεί τη ρητορική πυκνότητα του πολιτικού στοχασμού· από την άλλη, αποδομεί σταδιακά αυτή τη ρητορική μέσα από λεπτές υπαρξιακές μετατοπίσεις. Η “φυλακή” του τίτλου δεν είναι απλώς θεσμική ή ιστορική, αλλά πρωτίστως γλωσσική και ηθική: αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα υποκείμενα εγκλωβίζονται στις ίδιες τους τις αφηγήσεις.
Παρά τη θεματική του βαρύτητα, το έργο δεν στερείται αφηγηματικής ρευστότητας. Ωστόσο, σε ορισμένα σημεία η ένταση του ιδεολογικού στοχασμού φαίνεται να επιβαρύνει τη δραματουργική οικονομία, δημιουργώντας μια ελαφρά ανισορροπία ανάμεσα στη στοχαστική διάσταση και την αφηγηματική εξέλιξη.
Συνολικά, το έργο που εξετάζει με σοβαρότητα και εσωτερική ένταση τη σχέση ανάμεσα στην πίστη και την απογοήτευση, τη συλλογικότητα και τη διάλυσή της, την ιδέα και την εμπειρία της πράξης. Χωρίς να καταφεύγει σε εύκολες απαντήσεις, αφήνει τον αναγνώστη μπροστά σε ένα επίμονο ερώτημα: τι απομένει όταν οι συλλογικές βεβαιότητες παύουν να λειτουργούν ως πυξίδα, αλλά η ανάγκη για νόημα παραμένει αναλλοίωτη;
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σμίλη και μπορείτε να δείτε περισσότερες πληροφορίες μέσω του εξής συνδέσμου: https://bookpoint.gr/book/1337635