Γράφει η Όλγα Πόλιου, @olgas.bookland
Μια έντονη αντίληψη που επικρατεί στο μυαλό μου τα τελευταία χρόνια είναι πως κάποια βιβλία θα έπρεπε με κάποιο τρόπο να διδάσκονται στα σχολεία. Μπορεί βέβαια να συναντάμε πλέον το φαινόμενο της απαγόρευσης και αφαίρεσης βιβλίων από δημόσιες και σχολικές βιβλιοθήκες, δεν παύω όμως να επικροτώ το συγγραφικό έργο πολλών ανθρώπων οι οποίοι παρά τους σκοτεινούς και δύσκολους καιρούς που διανύει ο πλανήτης ολάκερος, τολμούν να γράψουν την αλήθεια, τολμούν να δώσουν φωνή σε γεγονότα που συμβαίνουν γύρω μας και διαμορφώνουν τη πραγματικότητα μας. Ένα από αυτά τα βιβλία είναι και οι “Αδέσποτες σκύλες” της μεξικανής συγγραφέως Ντάλια Δε Λα Σέρδα. Και πριν με ρωτήσετε, ναι φυσικά το προτείνω σε όλους!
Τα 13 διηγήματα που επέλεξε να καταγράψει η συγγραφέας αποτυπώνουν την πραγματικότητα στη χώρα του Μεξικού. Μια πραγματικότητα που σίγουρα υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού μου αλλά όταν πήρε σάρκα και οστά στα μάτια μου με σόκαρε σε μεγάλο βαθμό. Η ζωή μέσα από τα μάτια γυναικών. Ο ρόλος της γυναίκας στο Μεξικό; Υποδεέστερος. Αντικείμενο. Τρόπαιο σε ελάχιστες περιπτώσεις. Και φυσικά ανάλογα την κοινωνική τάξη, τη δύναμη, την εργασιακή θέση, υπάρχει και η αντίστοιχη βαθμίδα για τη θέση της δίπλα στο αρσενικό. Σύζυγος, ερωμένη, επαφή της μιας βραδιάς και adios amigos, όπως θα έλεγαν και οι ίδιοι.
Ποια είναι όμως η πραγματική δύναμη που κατηγοριοποιεί τη ζωή; Ναι, ακριβώς αυτό που σκέφτεστε. Το παράνομο εμπόριο. Ο “αρχηγός” που κινεί τα νήματα. Και όσο τα ηνία είναι στα χέρια του, δίπλα του ακολουθούν τα social media ως ένδειξη του τρόπου ζωής που πρέπει να ακολουθηθεί για να μπορείς να είσαι “κάποιος” ανάμεσα σε “κάποιους”. Τόσο σοκαριστικό όσο και τρομακτικό. Βεβαία απόλυτα αληθινό. Δυστυχώς δεν υπάρχει υπόσταση χωρίς ένα γεμάτο ακόλουθους προφίλ στα social media, το οποίο βέβαια πρέπει να περιλαμβάνει τον ακριβό τρόπο ζωής πίσω από τον οποίο κρύβεται η βία, το ψέμα και η κατάθλιψη.
Μέσα στα διηγήματα συναντάμε γυναίκες από όλες τις κοινωνικές τάξεις, γυναίκες που γίνονται χίλια κομμάτια για να θρέψουν την οικογένεια τους, γυναίκες που κλέβουν για να βοηθήσουν τη μητέρα τους, γυναίκες που αποχωρίζονται το παιδί τους για να του προσφέρουν το εισόδημα τους με κάθε κόστος, γυναίκες εξαρτημένες από τον άντρα που της παράτησε, γυναίκες γεμάτες μισογυνισμό, γυναίκες που παλεύουν για μια καλύτερη ζωή, γυναίκες που βιώνουν ρατσισμό, γυναίκες που δέχονται βία αλλά συγχωρούν, γυναίκες με δύναμη και εξουσία έτοιμες για ακραίες μορφές πράξεων, και τέλος γυναίκες που δεν επιβίωσαν. Κάποια διηγήματα συνδέονται μεταξύ τους και αυτό μας δίνει την σφαιρική εικόνα της ιστορίας από όλα τα πρόσωπα. Κάποια πάλι απλά μας πονάνε. Και κάποια άλλα θα θέλαμε να είναι ένα αυτόνομο βιβλίο. Σημασία έχει πως όλα έχουν να δώσουν πολλά. Όχι μόνο την αποκάλυψη την πραγματικής ζωής σε μια μακρινή χώρα αλλά και το πόσο πολύ δεν απέχει από την δική μας πραγματικότητα. Οριακά είναι πολύ κοντά, σχεδόν μας αγγίζει.
Το βιβλίο αυτό με άφησε με έντονα συναισθήματα και οι ιστορίες του με προβλημάτισαν βαθιά. Αν ένα πράγμα πρέπει να ειπωθεί για το συγκεκριμένο βιβλίο είναι, όπως ανέφερε πρόσφατα μια ψυχή σε μια συζήτηση μας, πως «αν κάποιος αναρωτιέται “γιατί να υπάρχει φεμινισμός”, το βιβλίο αυτό είναι ξεκάθαρα η απάντηση».
Το βιβλίο κυκλοφορεί σε εξαιρετική μετάφραση της Ασπασίας Καμπύλη από τις εκδόσεις Carnivora, https://www.carnivora.gr/shop/p/perras-de-reserva