Γράφει η Ροδαμάνθη Σοφικίτου, @greek_studyholic
Μια συγκλονιστική καταγραφή της χειραγώγησης και της θεσμικής σιωπής, που μετατρέπει μια προσωπική τραγωδία σε ένα καθολικό κατηγορητήριο ενάντια στην κατάχρηση εξουσίας της πνευματικής ελίτ της Γαλλίας των δεκαετιών του '70 και '80.
"Ο Γ. ήξερε να επιλέγει τα θύματά του: νεαρά, ευάλωτα κορίτσια, με απόντες γονείς ή με γονείς που προτιμούσαν να μη βλέπουν. Ήξερε πως δεν θα απειλούσαν τη φήμη του. Και η σιωπή, όπως πάντα, μετρούσε ως συναίνεση. Από όσο γνωρίζω, καμιά από τις ερωμένες του δεν έχει γράψει βιβλίο για τη ‘‘θαυμάσια’’ σχέση της μαζί του. Ίσως κι αυτό να λέει κάτι. Σήμερα κάτι έχει αλλάξει. Κι αυτό είναι που ενοχλεί τους άνδρες σαν κι εκείνον: πως, επιτέλους, ήρθε η σειρά των θυμάτων να μιλήσουν". (Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Η συγγραφέας περιγράφει τη σεξουαλική κακοποίηση που βίωσε στην ηλικία των 14 ετών από τον διαννοούμενο και συγγραφέα Γκαμπριέλ Ματζνέφ, ο οποίος ήταν τότε 49 ετών. Ουσιαστικά, η Springora αποδομεί την έννοια της "συναίνεσης", αποδεικνύοντας ότι ανάμεσα σε έναν πανίσχυρο διανοούμενο και ένα ανήλικο κορίτσι, η ελεύθερη βούληση αποτελεί μια ολέθρια ψευδαίσθηση. Ο αναγνώστης δεν συγκλονίζεται μόνο διαβάζοντας για τις πράξεις του Γκαμπριέλ Ματζνέφ, αλλά σοκάρεται με τη συστηματική προστασία και τον θαυμασμό που του παρείχε το εκδοτικό και καλλιτεχνικό κατεστημένο.
Είναι με άλλα λόγια μια μελέτη πάνω στη διαφθορά της εξουσίας και στον τρόπο με τον οποίο η "καλλιτεχνική ελευθερία" χρησιμοποιήθηκε ως άλλοθι για την παιδοφιλία.
Η συγγραφέας γράφει το έργο σε δύο επίπεδα: από τη μία να ιχνηλατεί τις ψυχολογικές επιπτώσεις της χειραγώγησης, ορμώμενη από τη διάβρωση του ειδώλου του εαυτού έως τη σιωπηρή περιθωριοποίηση, ενώ από την άλλη κατακεραυνώνει (αρκετά ψύχραιμα δεδομένων των εμπειριών της) το κοινωνικό περιβάλλον που νομιμοποίησε την κακοποίηση μέσω του καλλιτεχνικού κύρους. Η ενήλικη οπτική γωνία δεν επιδιώκει την απλή αναπαράσταση των όσων βίωσε, αλλά την ερμηνευτική ανασύνθεση. Μέσα από τη δημιουργική διαδικασία, η μνήμη φιλτράρεται και η έννοια της συναίνεσης επαναπροσδιορίζεται ολοκληρωτικά, συνθέτοντας ένα "όλον" και συμπληρώνοντας τα κενά ανάμεσα στον νόμο και την ανθρώπινη εμπειρία.
Η παγκόσμια επιτυχία του βιβλίου λειτούργησε ως καταλύτης για τη δημόσια συζήτηση γύρω από την εκμετάλλευση ανηλίκων, οδηγώντας σε ιστορικές νομοθετικές τομές στη χώρα της.
Εν ολίγοις δεν μιλάμε απλώς για ένα βιβλίο, αλλά για μια μαρτυρία που άλλαξε τον νόμο στη Γαλλία.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μετρονόμος σε μετάφραση Γιώργου Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη: https://www.metronomos.gr/portfolio/springora/