Γράφει η Ροδαμάνθη Σοφικίτου, @greek_studyholic
Ως εν δυνάμει φιλόλογος στο πανεπιστήμιο μιλούσαμε κατά τη διδασκαλία του μαθήματος της λογοτεχνίας για τη διακειμενικότητα.
Ως εν ενεργεία φιλόλογος καλώ τους μαθητές στο μάθημα της λογοτεχνίας να εντοπίσουν αφηγηματικές τεχνικές, κειμενικούς δείκτες, αλλά και τη διακειμενικότητα μέσα σε αποσπάσματα κειμένων. Είναι λογικό άραγε, καθώς διαβάζω λογοτεχνικά βιβλία, να σκέφτομαι τι μπορώ να χρησιμοποιήσω κατά τη διδασκαλία μου; Πιθανότατα όχι, αλλά συμβαίνει.
Με αφορμή αυτές μου τις σκέψεις, εγκαινιάζω μια νέα στήλη στην ιστοσελίδα μας στην οποία θα βρίσκω βιβλία που συνομιλούν μεταξύ τους.
Αρχικά να ξεκαθαρίσουμε τι εννοούμε με τον όρο "διακειμενικότητα":
Η διακειμενικότητα είναι η σχέση που έχει ένα κείμενο με άλλα κείμενα. Όταν ένα βιβλίο κάνει αναφορά, υπαινιγμό, παραπομπή ή “δανείζεται” στοιχεία (χαρακτήρες, πλοκή, φράσεις, ύφος) από ένα άλλο βιβλίο, τότε έχουμε διακειμενικότητα.
Στο πρώτο μέρος του αφιερώματος/εγχειρήματος λοιπόν, θα σας μιλήσω για ένα βιβλίο που με συντρόφεψε στις καλοκαιρινές μου διακοπές. Το βιβλίο αυτό είναι το "Μια τυχαία συνάντηση με τον Εντ Μπέγκελς" της Μαριλένας Παππά, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αγγελάκη.
Η υπόθεση που συναντά κανείς στο οπισθόφυλλο του βιβλίου είναι η εξής :
"Η ζωή του δεκατετράχρονου Άθαν ενώνεται μ' εκείνη του θείου Λάκη, της κυρίας Βένιας, της κυρίας Μαίρης, του διευθυντή του σχολείου του, του γιατρού του κι όλων των παιδιών που ζουν στο ίδιο ορφανοτροφείο. Ο έφηβος δεν χορταίνει να ακούει τις απίθανες ιστορίες του θείου Λάκη κάθε φορά που τον πηγαινοφέρνει στο νοσοκομείο για αιμοκάθαρση. Μια τυχαία συνάντηση του θείου με τον Εντ Μπέγκελς χρόνια πριν πάνω σε ένα καράβι στη μέση του πουθενά θα γίνει ο βασικός άξονας για μία σειρά αναπάντεχων γεγονότων που θα αναδείξουν την πίστη, τη φιλία, τον σύγχρονο τρόπο ζωής, τη μοναξιά, την απώλεια και τη διαφορετικότητα. Οι ζωές των ηρώων του βιβλίου θα δοκιμαστούν, θ' αλλάξουν και τελικά θα νικήσουν. Υπάρχει στ' αλήθεια ο Εντ Μπέγκελς; Μέσα από τη συγκινητική, την αστεία, την τρυφερή και την γκρίζα πλευρά της ζωής, καθένας απ' αυτούς θα κληθεί να δώσει τη δική του απάντηση".
Στο βιβλίο αυτό, εκτός των άλλων, γίνεται εκτενής αναφορά στο έργο "Οι Τρεις Σωματοφύλακες" του Αλέξανδρου Δουμά. Διαβάζοντάς το κανείς συναντά όχι μόνο αναφορές για το έργο του Δουμά από την ίδια τη συγγραφέα, αλλά και πολλές συνδέσεις στην υπόθεση, το οποίο το βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρον.
Συνοπτικά να αναφερθεί πως το "Οι Τρεις Σωματοφύλακες" είναι ένα κλασικό μυθιστόρημα, που αναφέρεται στους Άθω, Πόρθω και Άραμη, τους τρεις σωματοφύλακες του βασιλιά, στους οποίους προστίθεται ο νεαρός Ντ' Αρτανιάν. Όπως στην ιστορία του Δουμά, έτσι και στην ιστορία της Μαριλένας Παππά, πρωταγωνιστές είναι τρία άτομα που είναι αχώριστα μεταξύ τους, μέχρι που συναντούν τον τέταρτο της παρέας τους. Στο "Μια τυχαία συνάντηση με τον Εντ Μπέγκελς" οι τρεις νεαροί φίλοι που μεγαλώνουν σε ένα ίδρυμα, ο Άθαν, Γκέοργκι και ο Άλεξ, αναζητούν τον δικό τους Ντ' Αρτανιάν, μέχρι που συναντούν τον Τζαμάλ. Το έργο της συγγραφέως μάλιστα ξεκινάει με το πρώτο κεφάλαιο που φέρει τον τίτλο "Οι τρεις σωματοφύλακες" επιβεβαιώνοντας τη σύνδεση αυτή, ενώ στη συνέχεια γίνονται κι άλλες αναφορές, κάνοντας μια ιδιαίτερη σύνδεση αυτών των βιβλίων και διατηρώντας αμείωτο το ενδιαφέρον για την υπόθεση.
Λάτρεψα πολύ το βιβλίο αυτό, όχι μόνο για τη διακειμενική σύνδεσή του με ένα αγαπημένο κλασικό βιβλίο, αλλά και για την ίδια υπόθεση.
Περισσότερα για το βιβλίο μπορείτε να διαβάσετε στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.gingerpens.gr/vivlioparousiaseis/kritikes-vivlion/marilena-pappa-mia-tychaia-synantese-me-ton-ent-mpenkels
Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε στις εκδόσεις Αγγελάκη και εδώ: https://angelakis.gr/mia-tixaia-sinantisi-me-ton-end-begels