Γράφει η Θεοδώρα Ιστόριου, @criminally_yours
Η Edith Ngaio – προφέρεται Νάιο – Marsh (1895-1982) γεννήθηκε και έζησε στη Νέα Ζηλανδία με τακτικές επισκέψεις στην Αγγλία. Ζωγράφος, ηθοποιός, σκηνοθέτρια, συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας, θεατρικών έργων, διηγημάτων, δοκιμίων, σεναρίων και διακοσμήτρια. Απόφοιτη της Σχολής Καλών Τεχνών του Canterbury, υπήρξε ιδρυτικό μέλος του The Group, μιας ομάδας (κυρίως γυναικών) καλλιτεχνών που άφησε σημαντική κληρονομιά. Από πολύ νεαρή ηλικία δημοσίευε έργα της, έγραφε θεατρικά έργα και ανέβαζε παραστάσεις∙ η πρώτη της επαφή με έργο του Σαίξπηρ στο θέατρο τη στιγμάτισε βαθιά.
Στην Αγγλία πήγε για πρώτη φορά το 1928 και εμπνευσμένη από εκεί δημιούργησε τον Roderick Alleyn το 1934, τον Άγγλο ευγενή επιθεωρητή της Σκότλαντ Γιαρντ, ήρωα των μυθιστορημάτων της. Γρήγορα γνώρισε μεγάλη, διεθνή επιτυχία. Ήταν η μόνη συγγραφέας εκτός Αγγλίας που συνέβαλε στη διαμόρφωση του αστυνομικού μυθιστορήματος πριν τον Β’ ΠΠ μαζί με τις Agatha Christie, Dorothy Sayers και Margery Allingham. Παράλληλα, από τη δεκαετία του 1940 σκηνοθετούσε με μεγάλη επιτυχία θεατρικές παραστάσεις, κυρίως έργα του Σαίξπηρ, ενσωματώνοντας σημαντικές καινοτομίες και αναβιώνοντας το έργο του στη Νέα Ζηλανδία.
Έγραψε 32 αστυνομικά μυθιστορήματα, 4 από τα οποία είναι τοποθετημένα στη Νέα Ζηλανδία. Γοητευτική και ταλαντούχα, χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο ζωγραφική – θέατρο – λογοτεχνία που το μεταφέρει και στα αστυνομικά της με μοναδικό τρόπο και μάλιστα κάποια έργα της κλείνουν το μάτι με τον τρόπο που είναι δομημένα στον αγαπημένο της Σαίξπηρ ενώ και οι αναφορές στα έργα του είναι πολλές.
Ξεκίνησε να γράφει αστυνομικά ως παιχνίδι, με σκοπό να περνά καλά η ίδια αλλά και οι αναγνώστες. Αυτή η χαλαρότητα επιτυγχάνεται καθώς γράφει χωρίς να ενσωματώνει την αβεβαιότητα και την απελπισία που επικρατούσε και εστιάζοντας σε ανώτερες κοινωνικές τάξεις όπου οι κατώτερες εμφανίζονται παροδικά κυρίως ως πιστά μέλη υπηρεσίας ή διακωμωδούνται οι διεκδικήσεις τους, λ.χ. μέσω του κομμουνισμού. Η αστυνομία είναι αποτελεσματική και εμπνέει εμπιστοσύνη ενώ ο επιθεωρητής Alleyn, ως sir – δηλαδή κατέχοντας και τίτλο ευγενείας, αντιμετωπίζεται με διπλό σεβασμό.
Παρόλα αυτά, πιάνει μια πληθώρα θεμάτων, μια γκάμα εγκλημάτων. Από ζητήματα εθνικής ασφάλειας μέχρι τις φυλετικές προκαταλήψεις και από το χώρο του θεάτρου μέχρι τις διάφορες ψευδοθρησκείες που αναδυόταν ταχύτατα την περίοδο του Μεσοπολέμου, την πολιτιστική κληρονομιά των Μαορί και τις τάσεις στη ζωγραφική. Ο χαρακτήρας της Agatha Troy, εξαιρετικής ζωγράφου και αργότερα συζύγου του επιθεωρητή Alleyn θα μπορούσε να είναι το alter ego της.
Γράφει με θεατρικό τρόπο, στην αρχή δίνεται η λίστα των προσώπων και ο "ρόλος" τους ενώ όλη η εξέλιξη γίνεται "επί σκηνής" δημιουργώντας ένα γοητευτικό αποτέλεσμα. Τα εγκλήματα είναι υπερβολικά στη σύλληψη και την εκτέλεση, ευρηματικά με μια χιουμοριστική σοβαρότητα και τελικά αυτή η υπερβολή γίνεται ακαταμάχητη.
Ως αναγνώριση της συμβολής της στις τέχνες και το θέατρο χρίστηκε το 1966 Dame Commander of the Order of the British Empire. To 1975 τιμήθηκε και με το Mystery Writers of America Grand Master Award.
Στα ελληνικά κυκλοφορούν το 1ο και το 25ο της σειράς (δε χρειάζεται να διαβαστούν χρονολογικά) από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο. Θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να συνεχιστεί αυτή η σειρά και να έχουμε στα ελληνικά κι άλλα άγνωστα αστυνομικά μυθιστορήματα. Υπήρξαν τόσες γυναικείες φωνές που σχημάτισαν το είδος και δυστυχώς παραμένουν άγνωστες.
https://kaleidoscope.gr/el/-/9789604712519--vres-ton-dolofono-722.html
https://kaleidoscope.gr/el/-/9789604712571--kroyaziera-thanatou-729.html