Γράφει η Ειρήνη Λουκίσα, @irinilou_born_to_read
Ο Μπαλαντέρ του Θανάτου κυκλοφόρησε στις 2 Νοεμβρίου 1936 και συναντάμε τη γνωστή τριάδα: τον Ηρακλή Πουαρό, τον Συνταγματάρχη Ρέις και τον Αρχιεπιθεωρητή Μπατλ. Έχουμε όμως μια νέα «άφιξη»: τη συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων Αριάδνη Όλιβερ.
Σε αυτό το βιβλίο, τέσσερις «ντετέκτιβ» παίζουν μπριτζ καλεσμένοι στο σπίτι του ιδιόρρυθμου κυρίου Σαϊτάνα. Ο Πουαρό είχε γνωρίσει τον εκκεντρικό συλλέκτη Σαϊτάνα σε μια έκθεση από ταμπακέρες. Ο Σαϊτάνα έχει γίνει, ας πούμε, διάσημος από τα μακάβρια πάρτι που διοργανώνει. Όταν ο Πουαρό λαμβάνει μια πρόσκληση σε ένα από αυτά δεν χάνει την ευκαιρία, καθώς ο οικοδεσπότης του θέτει μια μοναδική πρόκληση, καθώς εκτός από τέσσερις άνθρωποι του νόμου θα παρευρίσκονται και τέσσερις άνθρωποι, που κατάφεραν να διαπράξουν φόνο και να ξεφύγουν από τις συνέπειες της πράξης τους!
Οι τέσσερις καλεσμένοι δείχνουν εντελώς αθώοι. Είναι ο ταγματάρχης Ντέσπαρντ, εξερευνητής, η Ανν Μέρεντιθ, μια χαριτωμένη ύπαρξη (δεν λείπει ποτέ), ο δρ. Ρόμπερτς, διάσημος γιατρός και η κυρία Λόριμερ, χήρα. Οι άλλοι τέσσερις γνωστοί καλεσμένοι είναι ο Ηρακλής Πουαρό, ο συνταγματάρχης Ρέις, ο αρχιεπιθεωρητής Μπατλ και η κυρία Όλιβερ. Οι καλεσμένοι χωρίζονται σε ζευγάρια και παίζουν μπριτζ σε δύο τραπέζια. Ενόσω το παιχνίδι εκτυλίσσεται ομαλά, ο οικοδεσπότης κάθεται αναπαυτικά κοντά στη φωτιά, έτσι τουλάχιστον νομίζουν οι επτά από τους καλεσμένους, καθώς ο όγδοος έχει καταφέρει να τον δολοφονήσει, σχεδόν μπροστά στα μάτια τους…
Ποιος παίκτης είναι ο δολοφόνος
Σε αυτό το βιβλίο κάνει το ντεμπούτο της το «άλτερ έγκο» της Κρίστι, η Αριάδνη Όλιβερ, μέσω της οποίας η διάσημη συγγραφέας εκφράζει κάποιες σκέψεις της.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι απόψεις της Κρίστι για την ψυχαγωγία έχουν διαμορφωθεί από την παιδική της ηλικία όπου στο σπίτι της απαγορευόταν να παίζουν χαρτιά την Κυριακή. Και, όπως, έλεγε η ίδια: «Όταν μεγάλωσα και τύχαινε να παίξω μπριτζ την Κυριακή δεν μπορούσα να μην νιώθω ότι έκανα κάτι παραπάνω από μια απλή σκανταλιά». [Πηγή: https://www.agathachristie.com/news/2025/read-christie-2025]
Οι κριτικοί επιφύλαξαν θερμή υποδοχή στον Μπαλαντέρ του θανάτου όχι μόνο για το χιούμορ (το αγγλικό, ξέρετε), αλλά και για τη σφιχτή πλοκή και το σασπένς. Επίσης, υπάρχει και το στοιχείο της ψυχολογίας των τεσσάρων υπόπτων. Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με τη συγγραφέα, οποιοσδήποτε θα μπορούσε να διαπράξει το έγκλημα υπό τις κατάλληλες συνθήκες. [Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cards_on_the_Table#cite_note-7]
Για παράδειγμα, ο Caldwell Harpur από το Times Literary Supplement έγραψε ότι ο «Πουαρό διαπρέπει για άλλη μια φορά. Επίσης, η συγγραφέας που κάνει το ντεμπούτο της εδώ κι έχει γράψει 32 βιβλία περιγράφει με πολύ χιούμορ τις δυσκολίες του επαγγέλματος και καταφέρνει να τις ξεπερνά συνεχίζοντας να γράφει πολλά ακόμα. Η Κρίστι αφήνει το άλτερ έγκο της να μιλήσει για αυτήν και το αποτέλεσμα είναι μοναδικό!» [Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cards_on_the_Table#cite_note-8]
Εντούτοις, ο Isaac Anderson, από το The New York Times Book Review έγραψε ότι «η ιστορία αποπνέει ευφυΐα, αλλά υπάρχουν κάποια σημεία δεν εξηγούνται επαρκώς και ότι δεν θεωρεί ότι ο Μπαλαντέρ του Θανάτου συγκαταλέγεται στα καλύτερα έργα της Άγκαθα Κρίστι». [Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cards_on_the_Table#cite_note-9]
Βέβαια, ο Robert Barnard δεν μπόρεσε να μην σχολιάσει τόσο την καταπληκτική πλοκή όσο και το μπριτζ, γράφοντας ότι «το βιβλίο είναι κορυφαίο! Οι λάτρεις του μπριτζ θα ενθουσιαστούν αλλά θα γοητευτούν και όσοι δεν γνωρίζουν το παιχνίδι. Η πλοκή είναι εξαιρετικά δομημένη και ο τρόπος που παρατίθενται τα στοιχεία είναι μοναδικός όπως πάντα». Και, φυσικά, προσθέτει με το γνωστό αγγλικό χιούμορ ότι «όσο υπάρχουν ξινές κυρίες που παίζουν μπριτζ το βιβλίο θα είναι πάντα επίκαιρο» (σχόλιο που όσοι παίζουν μπριτζ θα καταλάβουν). [Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Cards_on_the_Table#cite_note-13]
Όπως θα έχετε καταλάβει, δεν υπάρχει καμία κριτική που θα με κάνει να αλλάξω γνώμη για τη μεγαλοφυΐα της βασίλισσας του crime fiction. Είναι από τα αγαπημένα μου λόγω της ευρηματικότητας και της πλοκής του. Το σασπένς διατηρείται μέχρι την τελευταία στιγμή και το στοιχείο της έκπληξης θα κάνει τον αναγνώστη να θέλει να χειροκροτήσει μόλις φτάσει στο τέλος! Επίσης, μου αρέσει πολύ να φαντάζομαι ότι βρίσκομαι σε αυτά τα δείπνα σε ένα πολυτελές σπίτι εκείνης της εποχής και να συμμετέχω σε μια παρτίδα μπριτζ όπου όλοι είναι δυνατοί παίκτες και δεν υπάρχουν διαπληκτισμοί (επειδή έπαιζα παλιά, ξέρω πόσο εύκολο είναι να βγουν «μαχαίρια» ανάμεσα στα ζευγάρια). Φυσικά, το συνιστώ ανεπιφύλακτα!
Το βιβλίο της φωτογραφίας είναι από τις εκδόσεις Λυχνάρι και ανήκει σε προσωπική συλλογή. Δεν υπάρχει στα βιβλιοπωλεία, αλλά μπορείτε να το βρείτε στο metabook.