Γράφει η Ειρήνη Λουκίσα @irinilou_born_to_read
Για δυο παθιασμένους λάτρεις της περιπέτειας, όπως ο Τόμυ και η Τάπενς Μπέρεσφορντ, η απραξία που τους επέβαλλε ο πόλεμος ήταν σωστή δοκιμασία. Ευτυχώς, όταν κάποιος πράκτορας της Ιντέλιτζενς Σέρβις άφηνε την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο του Σαιντ Μπρίτζετ, η Υπηρεσία θα θυμόταν αμέσως τον γέρο Τόμυ. Αποστολή του ήταν μια συνηθισμένη φαινομενικά δουλειά γραφείου κάπου στη Σκωτία, ενώ στην πραγματικότητα θα προσπαθούσε να εντοπίσει τα δυο πρόσωπα που κρύβονταν κάτω από τα συνθηματικά ψηφία Μ και Ν, και που ήταν δυο από τους πιο επικίνδυνους πράκτορες του εχθρού.
Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 1941. Ο πρωτότυπος τίτλος "N or M" είναι εμπνευσμένος από μια κατήχηση που υπάρχει στο Βιβλίο της Κοινής Προσευχής (Book of Common Prayer) της Αγγλικανικής Εκκλησίας. Εκεί γίνεται η ερώτηση: "Ποιο είναι το χριστιανικό σου όνομα;" και η απάντηση "N or M" (N ή Μ). Στα λατινικά σημαίνει "nomen vel nomina", δηλαδή "όνομα ή ονόματα". Από τυπογραφικό λάθος το "nomina" ("nn") έγινε "m" [Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/N_or_M%3F#cite_note-4
Σε αυτή την ιστορία συναντάμε τους αγαπημένους ντετέκτιβ Τόμυ και Τάπενς λίγο μεγαλύτερους σε ηλικία.
Παρόλο που πρωταγωνιστές δεν είναι ούτε ο Πουαρό ούτε η Μις Μαρπλ, το βιβλίο σχολιάστηκε θετικά από τους κριτικούς. Για παράδειγμα, ο Maurice Richardson έγραψε στον Observer: "Η Άγκαθα Κρίστι κάνει ένα διάλειμμα από τον Πουαρό και την υψηλή γαστρονομία και γράφει ένα πολεμικό κατασκοπικό θρίλερ. Ο άγνωστος Ν ή Μ είναι ένας άγνωστος προδότης του έθνους που κρύβεται υποδυόμενος έναν εκλεπτυσμένο τύπο, ο οποίος μένει σε μια πανσιόν. Ωστόσο, το αγαπημένο πανέξυπνο ζευγάρι Τόμυ και Τάπενς που είναι μεσήλικες πλέον, αλλά πιο ενεργοί από ποτέ, παραλίγο να πέσουν σε παγίδα. Το τέλος είναι μια ευχάριστη έκπληξη, ενώ όλο το βιβλίο είναι απολαυστικό". [Πηγή: https://en.wikipedia.org/wiki/Sparkling_Cyanide
Αξίζει να σημειώσω ότι το βιβλίο προκάλεσε την προσοχή της υπηρεσίας MI5. Το 1941 ή το 1942 η υπηρεσία πραγματοποίησε μια συνοπτική έρευνα για την Κρίστι επειδή ονόμασε έναν από τους χαρακτήρες "Ταγματάρχη Bletchley". Η MI5 φοβήθηκε ότι η Κρίστι ήξερε κάποιον κατάσκοπο στο άκρως απόρρητο κέντρο αποκρυπτογράφησης Bletchley Park. Τελικά, οι φόβοι κατευνάστηκαν όταν η συγγραφέας αποκάλυψε στον ακαδημαϊκό Dilly Knox ότι ένας από τους λιγότερο αγαπημένους της χαρακτήρες, ο Ταγματάρχης Bletchley πήρε απλώς το όνομά του από την πόλη Bletchley https://en.wikipedia.org/wiki/N_or_M%3F#cite_note-MI5-9.
Για μένα είναι ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα της "βασίλισσας" Άγκαθα (και δεν το λέω επειδή είμαι φαν, όπως είναι γνωστό. Λατρεύω την ιδέα μιας ιστορίας με κυνήγι κατασκόπων και η συγγραφέας την έχει κάνει συναρπαστική. Οι γνωστοί ήρωες, ο Τόμυ και η Τάπενς είναι από τους αγαπημένους μου, παρόλο που δεν εμφανίζονται συχνά. Ακόμα και το ότι η ΜΙ5 τη θεώρησε ύποπτη για κατασκοπεία με ενθουσίασε. Μόνο η Άγκαθα θα κατάφερνε κάτι τέτοιο!
Επειδή η ελληνική έκδοση έχει εξαντληθεί, σας προτείνω να το αναζητήσετε στα αγγλικά με τον πρωτότυπο τίτλο του "N or M?". Είμαι σίγουρη ότι θα το απολαύσετε!