Γράφει η Βάσια Κατσαούνου
"Αὐτὸς ὁ κόσμος τῶν συγκρίσεων, τῆς σχετικότητας, αὐτὸ τὸ ἐπίπεδο τοῦ χρόνου – ὅπου οἱ εὐαισθησίες ποικίλλουν, ὅπου κανένας δὲν ἔχει τὴν ἴδια προσωπική ἱστορία μὲ τὸν ἄλλον, ἀκόμα κι ἂν ἔχουν τὴν ἴδια δημόσια ἱστορία, ὅπου κάτι ποὺ πυροδοτεῖ τὸν ἕναν περνάει ἀπαρατήρητο γιὰ τὸν ἄλλον, αὐτὸ ἦταν σίγουρα τὸ ἐπίπεδο τῆς ζωῆς, τὸ ἐπίπεδο ὅπου ξετυλιγόταν ἡ πραγματικὴ ζωὴ καὶ ἡ ἀτελὴς ὁπωσδήποτε διανοητικὴ ἀνταπόκριση σ' αὐτὴ τὴ ζωή."
Ένας γαλατάς μόνο κατ' όνομα κι ένας γαλατάς πραγματικός, που δεν αγαπάει κανέναν και που τους βοηθάει όλους, αντίστροφοι οργασμοί, ένα γατίσιο κεφάλι που πρέπει να ταφεί, ένας ίσως-φίλος, γυναίκες κανονικές και γυναίκες προβληματικές, ηλιοβασιλέματα που λίγοι απ' όσους ζουν στο αυταρχικό καθεστώς και τις αναταραχές στη Βόρεια Ιρλανδία του 1970, τολμούν να κοιτάξουν, κουτσομπολιά και μισόλογα, φωτογραφικά κλικ που ακούγονται μέσα από θάμνους, ενωσίτες και παραστρατιωτικοί, μια μάνα που όψιμα ανακαλύπτει ότι είναι και γυναίκα, βόμβες και αντίποινα, δολοφονίες πολιτικές που νοούνται ως φυσικοί θάνατοι και στο μέσον όλων αυτών η "μεσαία αδερφή" - ένα κορίτσι που περπατά στους δρόμους διαβάζοντας μυθιστορήματα του 19ου αιώνα. Όλα αυτά συνθέτουν τον "Γαλατά" της A. Burns, το μυθιστόρημα που κέρδισε το βραβείο Booker το 2018.
Η κεντρική ηρωίδα, που παραμένει ανώνυμη καθόλη τη διάρκεια της αφήγησης, είναι μια νέα γυναίκα που προσπαθεί να παραμείνει ουδέτερη στη Β. Ιρλανδία την εποχή των «ταραχών», μιας περιόδου έντονης πολιτικής και θρησκευτικής βίας μεταξύ καθολικών και προτεσταντών, και να ζήσει τη ζωή της χωρίς να εμπλακεί στην πολιτική. Όμως, τα πράγματα περιπλέκονται όταν την προσεγγίζει ο Γαλατάς, ένας άντρας με ισχυρές συνδέσεις με τις παραστρατιωτικές οργανώσεις. Ο Γαλατάς αρχίζει να την καταδιώκει, και οι φήμες σχετικά με τη σχέση της με αυτόν αρχίζουν να κυκλοφορούν στην κοινότητά με ολέθρια αποτελέσματα για την ηρωίδα και τον περίγυρό της.
Το μυθιστόρημα περιστρέφεται γύρω από την κοινωνική πίεση, την παρακολούθηση και τον έλεγχο που ασκεί η κοινότητα στους ανθρώπους της και εμβαθύνει στα συναισθήματα που βιώνουν οι άνθρωποι σε μια περίοδο πολιτικής αναταραχής και βίας. Η συγγραφέας επιλέγει την πρωτοπρόσωπη αφήγηση και τη ροή συνείδησης, ώστε μέσα από τις σκέψεις και τις εμπειρίες της ηρωίδας, όχι μόνο να διηγηθεί την ιστορία, αλλά και για να σχολιάσει τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, τον τρόπο με τον οποίο η κοινότητα επιβάλλει τους κανόνες της, και την απειλή που παρουσιάζει η διαφωνία με αυτές τις κοινωνικές νόρμες.
Πυκνογραμμένο, με μακροσκελείς προτάσεις και ελάχιστες παραγράφους, με συχνές επαναλήψεις που λειτουργούν ως "σκοινιά" που πετάει η συγγραφέας για να επαναφέρει τον αναγνώστη στην κεντρική αφήγηση, ο "Γαλατάς" είναι ένα απαιτητικό ανάγνωσμα, αλλά σίγουρα αξίζει τον κόπο! Για μένα από τα καλύτερα της χρονιάς!
Το βιβλίο κυκλοφορεί σε μετάφραση Μαρίας Αγγελίδου από τις εκδόσεις Gutenberg
https://www.dardanosnet.gr/product/o-galatas/
Βάσια Κατσαούνου
mrs_Vassia