Γράφει η Ροδαμάνθη Σοφικίτου, @greek_studyholic
Η ΓιόνγκΧιε αποφασίζει να γίνει χορτοφάγος. Η απόφασή της, ως μια ένδειξη διαμαρτυρίας στην καταπίεση της πατριαρχικής κοινωνίας στην οποία και ζει, βρίσκει αντίθετη την οικογένειά της, αλλά και ολόκληρο τον κόσμο. Μέσα σε αυτήν την κοινωνία άλλωστε βίωνε, και συνεχίζει να βιώνει, την καταπίεση και τη βία, που αποκτούν διαφορετικές μορφές σε κάθε σελίδα του βιβλίου.
"Η ΓιόνγκΧιε και ο σύζυγός της είναι δύο άνθρωποι του μέσου όρου. Εκείνος πηγαινοέρχεται δουλοπρεπώς στο γραφείο του, δεν διακατέχεται από καμία φιλοδοξία. Εκείνη δεν τη χαρακτηρίζει κανένα πάθος, είναι απλώς μια αφοσιωμένη νοικοκυρά. Η μονοτονία του γάμου τους ανατρέπεται όταν η ΓιόνγκΧιε αποφασίζει μια μέρα να μην ξαναφάει κρέας. Δεν δίνει εξηγήσεις. 'Είδα ένα όνειρο', αυτό λέει μονάχα. Πρόκειται για μια μικρή ένδειξη ανεξαρτησίας, η οποία όμως μπορεί να θεωρηθεί ακραία και να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη σε μια χώρα όπως η Νότια Κορέα. Και δεν φτάνει αυτό. Η παθητική αντίσταση της ΓιόνγκΧιε, μια διαδικασία ιδιότυπης μεταμόρφωσης, ξεπερνά κάθε όριο γκροτέσκου. Ποτέ δεν φορούσε με ευχαρίστηση σουτιέν, αλλά τώρα αρχίζει να το κάνει και δημοσίως. Επιπλέον, ονειρεύεται να ζήσει σαν φυτό. Σύσσωμη η οικογένεια θα στραφεί τελικά εναντίον της. Η βραβευμένη 'Χορτοφάγος' είναι μια ιστορία καφκικής σύλληψης που αναπτύσσεται σε τρεις πράξεις. Ένα μυθιστόρημα σαγηνευτικό και αλλόκοτο, βίαιο και αισθησιακό, με το οποίο η Χαν Γκανγκ, από τις δημοφιλέστερες λογοτεχνικές φωνές της Άπω Ανατολής, διερευνά την επιθυμία και την ντροπή, την καταπίεση και την εξουσία." (Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Η συγγραφέας επιλέγει να "ακούσουμε" τρεις αφηγηματικές φωνές, αλλά όχι την πραγματική "φωνή" της κεντρικής ηρωίδας.
Στο πρώτο μέρος του βιβλίο παρουσιάζεται η οπτική του άντρα της ΓιόνγκΧιε, ενώ στο δεύτερο μέρος του γαμπρού της. Και στις δύο περιπτώσεις, οι οπτικές των αφηγητών έρχονται σε αντίθεση: από τη μία πλευρά ο άντρας της είναι αρκετά αδιάφορος και μονότονος, δεν δείχνει να κατανοεί την απόφαση της γυναίκας του και τείνει να χρησιμοποιεί τη σύζυγό του για το δικό του συμφέρον. Από την άλλη ο γαμπρός της, ένας καλλιτέχνης με αρκετά ενδιαφέροντα, προσπαθεί να βρει έναν τρόπο έκφρασης μέσα στην καταθλιπτική ζωή του, ενώ παράλληλα εκμεταλλεύεται κι αυτός με τη σειρά του τη ΓιόνγκΧιε.
Η συγγραφέας ίσως επιδιώκει να τονίσει -και συνάμα να κατακρίνει- τον τρόπο σκέψης της πατριαρχικής κοινωνίας της Νότιας Κορέας, δίνοντας έμφαση στις αντρικές φωνές, αυτή του άντρα και του γαμπρού της, σε αντιπαράθεση με τη μοναδική γυναικεία, αυτή της αδερφής της ΓιόνγκΧιε. Εντούτοις, στο τρίτο μέρος του βιβλίου διαπιστώνεται ότι τελικά εμβαθύνει περισσότερο στην οπτική της τρίτης αφηγηματικής φωνής, δηλαδή της αδερφής της ΓιόνγκΧιε, η οποία έρχεται σε αντιδιαστολή με τις ρηχές, κατά την άποψή μου, σκέψεις των δύο αρσενικών αφηγηματικών φωνών.
Το μεγαλείο της γραφής της Χαν Γκανγκ εντοπίστηκε και από τη Σουηδική Ακαδημία, η οποία πριν λίγες ημέρες της απένειμε το Νομπέλ Λογοτεχνίας 2024, ανακοινώνοντας ότι "Το έργο της Han Kang χαρακτηρίζεται από αυτή τη διπλή έκθεση του πόνου, μια αντιστοιχία ανάμεσα στο πνευματικό και το σωματικό μαρτύριο, σε στενή σχέση με την ανατολική σκέψη".
Θα κλείσω παραθέτοντας τα λόγια του Μπόιντ Τόνκιν, του προέδρου της κριτικής επιτροπής του Διεθνούς Βραβείου Booker, που βράβευσε το 2016 τη συγγραφέα:
"Αυτό το συμπαγές, θαυμάσιο και ανατριχιαστικό έργο θα παραμείνει για καιρό στις σκέψεις, ίσως και στα όνειρα, των αναγνωστών. Ένας απίστευτος και αδιάκοπος συνδυασμός ομορφιάς και ανατριχίλας διατρέχει κάθε του σελίδα".
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε μετάφραση Αμαλίας Τζιώτη
https://www.kastaniotis.com/i-chortofagos-978-960-03-6686-0-c.html