Γράφει η Σιμέλα Θωίδη, @_xristof.simelina_
Πριν από μερικές εβδομάδες έπεσε στα χέρια μου εξ ουρανού ένα έργο, με το οποίο πέρασα δυο ημέρες γεμάτες ταξίδι ανάμεσα στα λεπτά του φύλλα. Κάποια βιβλία μπορούν να μεταμορφωθούν σε βάρκες ή ίσως σε πέδιλα για σκι, και άπαξ και βάλεις τη ζώνη σου, η μοναδική εμπειρία τους είναι μονόδρομος. Το συγκεκριμένο έργο, το "Στη γύρα", είναι το πρώτο βιβλίο της Ελισάβετ Φωτοπούλου, μιας νέας συγγραφέως με σκέρτσο στη γραφή της και έντονη κριτική στο συνδυασμό των λέξεων της. Αν και η ίδια είναι εξαιρετικά νέα, το μαγικό συστατικό της γραφής της είναι η οξύνοια και η παρατηρητικότητα της. Πώς άλλωστε μπορεί κανείς να γράψει φιλοσοφημένη σάτιρα στη σύγχρονη ασθματική εποχή μας; Κάποιοι άνθρωποι είναι για να γράψουν.
Ανοίγοντας το βιβλίο θα παρατηρήσετε μια σειρά από μικρές ιστορίες -one shots- η οποίες διαδέχονται η μία την άλλη. Οι αριθμοί των κεφαλαίων, όπως και τα γράμματα του τίτλου, αναποδογυρίζουν. Τριάντα παράδοξα κεφάλαια ξετυλίγονται πολλές φορές συνοδευόμενα από σκίτσα σχετικά του περιεχομένου τους. Οι ιστορίες είναι εμπνευσμένες από την σύγχρονη καθημερινότητα. Άνθρωποι στην Αθήνα, που ποδοπατούν τα πεζοδρόμια, συναντιούνται σε ανελκυστήρες, πηγαίνουν για μπάνιο στη θάλασσα, φοράνε κουκούλες και δέχονται γράμματα από τον Αϊ Βασίλη περνούν σαν μια κασέτα ζωής μπροστά από τον αναγνώστη. Πολλές φορές τρυπάει στις σκέψεις τους και άλλες τόσες ταυτίζεται με εκείνους. Όλα αυτά, για να καταλήξει η συγγραφέας τελικά στο συμπέρασμα πως η λογοτεχνία βρίσκεται στη μεταιχμιακή φάση μεταξύ ζωής και θανάτου.
Η σημασία της εικόνας αυτής είναι διττή για εμένα. Η λογοτεχνία στις μέρες μας σαπίζει, φθείρεται και πλέον τα κοντέινερ χτυπούν στο τέρμα μόνο στα ρηχά της έργα, στα εμπορικά και δίχως βάθος. Εκεί, λίγο πριν την καταστροφή βρίσκεται η λογοτεχνία, η αληθινή της όψη, αυτή που αξίζει να έχει. Σε αυτό το σημείο ο συγγραφέας οφείλει να εκτελέσει το χρέος του και να λάβει τον σπόρο της, ώσπου να αρχίσει να τίκτει μεστή λογοτεχνία. Αναλογικά, η σκέψη μου περνά στην τέχνη γενικότερα. Το ίδιο μονοπάτι με βγάζει στον άνθρωπο και τον ψυχισμό του. Το αστικό γκρίζο τοπίο φοβίζει. Όμως, ο άνθρωπος έμαθε να ερωτεύεται, να νευριάζει, να εύχεται και να ασκεί κριτική. Με άλλα λόγια να ζει. Αυτό κάνει και η συγγραφέας. Ή έστω αυτό είναι το δικό μου καθρέφτισμα της ψυχής επάνω στο έργο της. Άλλωστε η τέχνη δεν σου ανήκει, μόλις την αφήσεις στα χέρια του ανθρώπινου είδους. Δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά ανάγκη, βίωμα ζωτικό, καθόλου απογαλακτισμένο.
Πώς όμως περνά από την φιλοσοφία στη σάτιρα; Στην πραγματικότητα σε κάποιους ανθρώπους αυτό ταυτίζεται. Η σατιρική μίμηση του κόσμου είναι ο μηχανισμός αφύπνισης του είδους μας. Δεν γνωρίζω φυσικά, εάν αυτό ισχύσει το μυαλό της συγγραφέως, αλλά ξέρω πως η παρατηρητική της ματιά "σκάναρε" τον κόσμο πολύ καλά προτού γράψει. Οι άνθρωποι εκεί είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Τι κι αν δεν τους έχεις παρατηρήσει με τον τρόπο που τους παρατηρεί αυτό το έργο; Εδώ έρχεται η στιγμή της αφύπνισης, όπου το έξυπνο μυαλό προσφέρει την φιλοσοφία με τρόπο κριτικό και καυστικό. Ο βαθύτερος σκοπός του είναι να βροντοφωνάξει στους γήινους πως ήρθε η ώρα για ένα κρύο ντουζ, ώστε να φύγει για τα καλά το μούδιασμα του ύπνου από τα μάτια τους.
Το απόλαυσα. Το χάρηκα. Έσπασε το ρεκόρ μου: το διάβασα σε δυο μέρες.
Γρήγορο, ευφάνταστο, προικισμένο με χιούμορ και μια δόση θαλπωρής στο ταλαιπωρημένο ανθρώπινο είδος.
Διαβάστε το, εάν αγαπάτε τα παρακάτω τραγούδια:
- Ανισόπεδη ντίσκο, Παν Παν
- Τίποτα στον κόσμο, Λεξ
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΨΜ: https://kapsimi.gr/sti-gyra