Γράφει ο Γιάννης Παρίσης @philognosia
Όποιος διαβάζει πολύ και πολλά διαφορετικά βιβλία κάνοντας συχνά και αλλοπρόσαλλες επιλογές, ίσως κι από επαγγελματική διαστροφή, τις περισσότερες φορές απογοητεύεται. Υπάρχουν, όμως, και κάποιες λίγες – ελάχιστες – φορές που έχει την τύχη να συναντήσει κάτι πραγματικά φρέσκο και καινούριο. Αυτό ένιωσα διαβάζοντας το "Άγριο ζώο". Είναι δική μου ευθύνη που ως τώρα δεν είχα διαβάσει μυθιστόρημα του Joël Dicker, παρά τον θόρυβο που είχε γίνει όταν για πρώτη φορά μεταφράστηκε βιβλίο του στα ελληνικά (“Η αλήθεια για την υπόθεση Χάρρυ Κέμπερτ”, Πατάκης, 2014). Έτυχε, λοιπόν, το “Άγριο ζώο” να είναι το πρώτο δικό του μυθιστόρημα που διαβάζω.
“Μια ιστορία”, λέει ο μεγάλος Jean-Luc Godard, “πρέπει να έχει αρχή, μέση και τέλος αλλά όχι απαραίτητα μ’ αυτή τη σειρά.”. Ως γαλλόφωνος Ελβετός, ο Joël Dicker γνωρίζει σίγουρα αυτή τη φράση και στο συγκεκριμένο μυθιστόρημα αποδεικνύει περίτρανα ότι γνωρίζει και πώς να την εφαρμόζει με τον καλύτερο τρόπο. Πράγματι, το πρώτο στοιχείο που σίγουρα κρατά ο αναγνώστης του βιβλίου αυτού είναι ο τρόπος με τον οποίο μία ενιαία ιστορία κατακερματίζεται χρονικά τόσο έξυπνα, ώστε να νιώθουμε ότι διαβάζουμε πολλές διαφορετικές ιστορίες ταυτόχρονα.
Το τέχνασμα του χρονικού κατακερματισμού έχει ακόμη ένα ενδιαφέρον αποτέλεσμα: αναδεικνύει τον συγγραφέα σε εξαιρετικό χειριστή του αναγνώστη, μέσα από την τεχνική των αλλεπάλληλων ανατροπών. Πράγματι, ο όρος “περιπέτεια” του Αριστοτέλη, που η αγγλόφωνη κριτική ονόμασε “plot twist”, μετατρέπεται από τον Dicker σε βασικό δομικό χαρακτηριστικό του μυθιστορήματος. Καθώς ο αναγνώστης οδηγείται από έκπληξη σε έκπληξη με έναν απολαυστικό τρόπο, ο συγγραφέας διασκεδάζει στρέφοντας κάθε φορά την ιστορία προς άλλη κατεύθυνση και προσφέροντας μία νέα οπτική, άρα μία καινούρια εκδοχή της αλήθειας, προκαλώντας σε κάποιες στιγμές ακόμα και προσωρινή σύγχυση.
Ένα τρίτο σημαντικό στοιχείο του μυθιστορήματος είναι ο τρόπος γραφής του Dicker, το λεγόμενο ύφος. Πράγματι, όσα καταφέρνει ο συγγραφέας με τον χειρισμό της γλώσσας είναι εμφανή στον αναγνώστη παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μετάφραση, ιδιαίτερα προσεγμένη βέβαια. Καθώς διαβάζουμε το βιβλίο, νιώθουμε συμπάθεια για τους ήρωες αλλά και απέχθεια, ανάλογα τη στιγμή, φόβο και αγωνία για τύχη τους αλλά και για την έκβαση της ιστορίας, εκνευρισμό όταν πρέπει αλλά και ανακούφιση, πάλι την κατάλληλη στιγμή. Κι όλα αυτά με μία αφήγηση σε απλή καθημερινή γλώσσα που ρέει πολύ φυσικά και ανεμπόδιστα αλλά και κινηματογραφικά. Παρά την κατεξοχήν γαλλική του παιδεία, ο συγγραφέας φαίνεται να οφείλει πολλά στην αμερικανική πεζογραφία, με την οποία σίγουρα έχει έρθει σε επαφή, όπως και στον αμερικανικό κινηματογράφο.
Με όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά, ξετυλίγεται μία ιστορία η οποία κινείται ανάμεσα στη Γενεύη των τραπεζών και του πλούτου και στο κοσμικό Saint-Tropez των ακριβών εστιατορίων και της διασκέδασης, με μικρές δόσεις από Λονδίνο και Παρίσι. Κίνδυνος, γοητεία, εξαπάτηση, έρωτας, πόθος, ζήλεια και μίσος συνυπάρχουν ασταμάτητα και ως το τέλος του βιβλίου δεν έχουμε αποφασίσει ποιος είναι το άγριο ζώο του τίτλου: κάποιος από τους ήρωες ή μήπως όλοι, αφού κάθε άνθρωπος μπορεί ταυτόχρονα να είναι και ο Dr Jekyll και ο Mr. Hyde;
Αλλά και η ίδια η πλοκή του έργου αφήνει αρκετές λεπτομέρειες στη διακριτική ευχέρεια του αναγνώστη. Καθένας από εμάς μπορεί να επιλέξει τη δική του εκδοχή για διάφορα επιμέρους σημεία της ιστορίας αυτής, που εμπλέκει ανθρώπους εντελώς διαφορετικούς μεταξύ τους σε ένα αξεδιάλυτο κουβάρι με εκρηκτικές στιγμές και απρόσμενες εξελίξεις. Από την πρώτη ως την τελευταία σελίδα, η αναγνωστική απόλαυση θεωρείται δεδομένη.
Το βιβλιο κυκλοφορεί σε μετάφραση Γιάννη Στρίγκου από τις εκδόσεις Πατάκη, https://www.patakis.gr/books/9786180711677-agrio-zoo/?gad_source=1&gad_campaignid=20103708915&gbraid=0AAAAAB-iq-UDuBYet_sbK4l3rH8ZW_wu-&gclid=CjwKCAiAybfLBhAjEiwAI0mBBisc_Ra4O7RwzL_3kc_p8RDrOdhSvn7UqjWw5tKM4zHLW8S5z0gEkRoCZkgQAvD_BwE