Γράφει η Ροδαμάνθη Σοφικίτου, @greek_studyholic
"Τη µέρα που γνώρισα τον φίλο µου τον Χ µου είπε πως όταν ήταν µικρός είχε επινοήσει µια θεωρία της αφήγησης που τον συνόδευε σε όλη του τη ζωή. ∆εν είναι καθόλου πρωτότυπη η ιδέα ότι οι ιστορίες έχουν µια ταξινοµική λειτουργία, ότι επιβάλλουν στο πραγµατικό µια τάξη ή µια ιεραρχία. Το πραγµατικό ωστόσο είναι µια άγρια επικράτεια, µια ζούγκλα ή µια έρηµος, ένας τόπος που δεν µπορεί κανείς να χαρτογραφήσει. Κάθε φορά που το άγριο εισέβαλλε στη ζωή του, ο φίλος µου ο Χ διηγούνταν κάτι, µια ιστορία, οποιαδήποτε, δεν είχε σηµασία ό,τι και να ‘ταν".
Ο συγγραφέας διηγείται το καλοκαίρι που ταξίδεψε με τρεις φίλους του στη νότια Γαλλία, όποτε και στόχος τους αποτελούσε να δουλέψουν στον τρύγο, προκειμένου να μαζέψουν λίγα χρήματα και εμπειρίες για τις μελλοντικές τους συγγραφικές απόπειρες. Ωστόσο, όταν έφτασαν εκεί, τους είπαν ότι εκείνη τη χρονιά δεν θα γινόταν τρύγος. Η μόνη διαθέσιμη εργασία που υπήρχε ήταν στα "πουλερικά", δηλαδή σε κοτέτσια και φάρμες με κότες. Η δουλειά αυτή αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη απ’ ό,τι περίμεναν, μιας και την πρώτη μέρα ταλαιπωρήθηκαν πολύ: έπρεπε να χειριστούν χιλιάδες κότες που τους τσιμπούσαν συνεχώς, ενώ η συνολική αυτή εμπειρία ήταν ιδιαίτερα επίπονη. Κουρασμένοι, βρόμικοι και απλήρωτοι επέστρεψαν στο κάμπινγκ όπου έμεναν, μόνο και μόνο να ανακαλύψουν πως η μυρωδιά τους έκανε τους υπόλοιπους να τους αποφεύγουν.
Στις επόμενες μέρες η κατάσταση επιδεινώθηκε, καθώς η δουλειά γινόταν όλο και χειρότερη. Η κούραση και τα νεύρα μεγάλωναν, τόσο μεταξύ τους όσο και με τους άλλους στο κάμπινγκ. Σταδιακά έγιναν οι αποδιοπομπαίοι τράγοι της μικρής κοινότητας, καθώς γύρω από τη σκηνή τους μαζεύονταν σκουπίδια και άσχημες μυρωδιές.
Στο βιβλίο θίγει έντονα την αντίφαση, αφενός των κουστουμάτων προϊσταμένων που διαλαλούν πως ενδιαφέρονται για την υγεία και την ευημερία των εργαζομένων, και αφετέρου των εργατών, οι οποίοι είναι αναλώσιμοι και εκτεθειμένοι στις πιο σκληρές συνθήκες. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα, λοιπόν, γίνεται ολοένα και πιο σαφές σε μας πως η μηχανή του κέρδους δεν διαχωρίζει ανθρώπους και ζώα: όλα τα «ζωντανά πλάσματα» συνθλίβονται παράλληλα. Η αφήγηση αναδεικνύει με οξύτητα την ενιαία λογική εκμετάλλευσης που διαπερνά τόσο την εργασιακή όσο και την ζωική παραγωγή, φωτίζοντας την αθέατη βία που στηρίζει την οικονομική πρόοδο.
"Η πραγματικότητα δεν έχει την υποχρέωση να είναι ενδιαφέρουσα – ούτε η μνήμη· η λογοτεχνία την έχει. Οι αναμνήσεις μου πιάνουν όλο το χώρο που χρειάζονται οι μυστηριώδεις λεπτομέρειες και η έκπληξη. Θα μπορούσα να τις αναδιατάξω, πράγματι, αλλά αν το έκανα, θα πρόδιδα κατά κάποιο τρόπο την αλήθεια."
Προσωπικά, εκτός από τη γραφή, λάτρεψα τον υβριδικό χαρακτήρα του έργου, μιας και στην ημερολογιακή γραφή που κυριαρχεί κατά κόρον σε αυτό, παρεμβάλλονται αποσπάσματα στοχασμών και πρόζας, που δίνουν στο βιβλίο ένα φρέσκο και απρόβλεπτο, θα έλεγα, χαρακτήρα. Πολλοί αναγνώστες δε, συνέδεσαν τη γραφή του με αυτή τη Κάφκα.
Το βιβλίο του Μουνίρ Ατσέμι "Ζωντανά πλάσματα" κυκλοφορεί σε μετάφραση των Λουίς Ερνάντο Τόρες- Σωτήρης Παράσχος από τις εκδόσεις Αντίποδες: https://antipodes.gr/book/zontana-plasmata/