Γράφει η Ρίτα Μπαούση, @redheadreads_gr
Δεν είναι ποτάμι. Δεν είναι ένα απλό ποτάμι. Είναι τα σκοτεινά, αχαρτογράφητα νερά του ποταμού Παρανά, όπου λίγα χρόνια πριν, την ημέρα έλευσης του καλοκαιριού, ο Ενέρο Ρέι κι ο Νέγρο, έχασαν τον καλύτερό τους φίλο, τον Εουσέμπιο. Τώρα, μαζί με τον ανήλικο γιο του, επισκέπτονται ξανά τον μυστηριώδη αυτό τόπο, για να κατασκηνώσουν για λίγο στις όχθες του και να θυμηθούν τα παλιά. Η φύση, όμως, έχει μνήμη. Δεν καλοδέχεται τους «εισβολείς» και το ίδιο ανεπιθύμητοι είναι κι απ΄ τους ντόπιους του μικρού νησιού, που υπερασπίζονται τον τόπο τους περισσότερο απ’ όσο υπερασπίζονται τους ανθρώπους του.
Τους δύο μεσήλικες και το ανήλικο αγόρι, δένουν αναμνήσεις του χαμένου άνδρα κι ο πόνος της απώλειάς του. Εκεί, όπως κάθονται αντικρυστά ο ένας απέναντι στον άλλο, πάνω από τη φωτιά που σιγοκαίει, αφήνονται να ταξιδέψουν πίσω στο χρόνο, ο καθένας ακολουθεί το μονοπάτι της δικής του μνήμης, το παρελθόν έρχεται αντιμέτωπο με το παρόν. Με αναδρομές που μοιάζουν με τις εκλάμψεις της φωτιάς, οι τρεις άνδρες θυμούνται την κοινή τους πορεία με τον αδικοχαμένο Εουσέμπιο, την πρώτη του γνωριμία, τα παιδικά κι εφηβικά τους χρόνια αλλά και αυτά που εκμυστηρεύτηκαν ο ένας στον άλλο, σε αυτόν ακριβώς τον τόπο, όπου ο Εουσέμπιο έχασε τελικά τη ζωή του. Παράλληλα, μέσα από την τριτοπρόσωπη αφήγηση της Almada, οι αναγνώστες ακολουθούν τη διαδρομή ζωής και ενός από τους ντόπιους, του Αγκίρε και της αδελφής του, της Σιομάρα, η μοίρα των οποίων μπλέκεται, μοιραία, με εκείνη των τριών επισκεπτών που έχουν καταλύσει στις όχθες του Παρανά.
Η Almada καταφέρνει να κλείσει έναν ολόκληρο κόσμο στις 110 σελίδες της νουβέλας της.
Το «Δεν είναι ποτάμι», είναι γραμμένο με τόση δεξιοτεχνία που αιχμαλωτίζει τον αναγνώστη από την πρώτη σελίδα και τον παρασύρει σ’ ένα συναρπαστικό λογοτεχνικό ταξίδι, όπου τα στενά όρια του τόπου και του χρόνου είναι τόσο δυσδιάκριτα όσο το περίγραμμα ενός κύματος που σκάει στην ακτή. Παρελθόν και παρόν εναλλάσσονται σε μια ονειρική αφήγηση που μαγνητίζει, οι αλήθειες έρχονται στο φως αναπάντεχα, σαν ρεύματα νερού που δεν τα περιμένει όσο κολυμπάς ανυποψίαστος, φανερώνονται ένα ένα σαν φαντάσματα που πίστευες πως είχες ξορκίσει.
Η νουβέλα της Almada έχει στον πυρήνα της μια ιστορία που μοιάζει με δίνη, με κινούμενη άμμο που καταπίνει τους πρωταγωνιστές της. Είναι σκληρή μα ταυτόχρονα τόσο εύθραυστη, που εκτός από το να σοκάρει, συγκινεί βαθιά. Η τολμηρή γλώσσα της, αλλά κι η αφηγηματική της ικανότητα να μεταβαίνει από το ένα χρονικό σημείο στο άλλο χωρίς να δημιουργούνται ασάφειες, χτίζουν μια συγκλονιστική ιστορία όπου η πραγματικότητα αναμειγνύεται με το όνειρο, με έντονο το μεταφυσικό στοιχείο κι όλα εκείνα τα συστατικά που άφοβα προσθέτουν οι συγγραφείς της Λατινικής Αμερικής στις ιστορίες που πλάθουν.
Η νύχτα, η φωτιά, η φύση, οι δεισιδαιμονίες, τα πραγματικά γεγονότα κι οι μύθοι, η βία κι ο θάνατος, είναι μόνο κάποια από τα στοιχεία που συνθέτουν αυτό το αριστουργηματικό κείμενο για την αγάπη, τη φιλία και την απώλεια που με τόση ευαισθησία αποτυπώνει στα γραφόμενα της η Almada, καθιστώντας το «Δεν είναι ποτάμι» ένα από τα καλύτερα βιβλία που διάβασα τελευταία.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος, σε μετάφραση Αγγελικής Βασιλάκου. Βρείτε το εδώ: https://www.klidarithmos.gr/den-einai-potami/