Γράφει η Ρίτα Μπαούση , @redheadreads_gr
"Αυτό συμβαίνει όταν πεθαίνουν οι άνθρωποι. Παίρνουν μαζί τους τον εαυτό τους και δεν μαθαίνεις ποτέ κάτι καινούριο γι’ αυτούς."
Το μυθιστόρημα της πρωτοεμφανιζόμενης Ολλανδοϊσραηλινής συγγραφέως Yael Van Wouden με τίτλο "Στο σπίτι της" που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε μετάφραση Ιλάειρας Διονυσοπούλου, βρέθηκε στη βραχεία λίστα για το βραβείο Booker 2024, έχοντας αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές μετατρέποντάς το σε ένα πολυαναμενόμενο ανάγνωσμα, ειδικά αν λάβουμε υπόψιν πως πρόκειται για πρωτόλειο.
Το βιβλίο μάς ταξιδεύει στην ολλανδική επαρχία, λίγα χρόνια μετά τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου και συναντάμε την Ίζαμπελ ή Ίζα, μία από τις κεντρικές ηρωίδες του εν λόγω μυθιστορήματος. Η Ίζα είναι μια γυναίκα με εντυπωσιακό ανάστημα, η οποία ζει ολομόναχη στο πατρικό σπίτι της οικογένειάς της, με μόνη συντροφιά τις γυναίκες που περιστασιακά εργάζονται εκεί ως οικιακές βοηθοί. Έχει εμμονές και μοιάζει να αυτοτιμωρείται, περιορίζοντας τον εαυτό της στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού της. Τα αδέλφια της Ίζα έχουν τις δικές τους ζωές και σπάνια επισκέπτονται το πατρικό τους σπίτι, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας τους. Όταν ένα βράδυ θα δειπνήσει με τους αδελφούς της σε ένα κοντινό εστιατόριο, θα γνωρίσει την Εύα, τη νέα σύντροφο του μεγαλύτερου αδελφού της Λουίς, νιώθοντας για εκείνη ένα ανερμήνευτο κράμα συναισθημάτων, από το πρώτο κιόλας λεπτό της γνωριμίας τους. Κι όταν η Ίζα αναγκαστεί να φιλοξενήσει στο σπίτι της για ένα διάστημα την άγνωστη νεαρή γυναίκα, αφού ο αδελφός της θα λείψει για δουλειές, η Ίζα θα ανακαλύψει την πραγματική ταυτότητα της Εύας αλλά κυρίως, τον δικό της πραγματικό εαυτό.
Το "Στο σπίτι της" είναι αναμφισβήτητα ένα εντυπωσιακό ντεμπούτο που παρά την κοφτή κι ασθμαίνουσα γραφή του, διαβάζεται απνευστί. Η Wouden χτίζει αργά μα σταθερά μια υποβλητική ατμόσφαιρα μυστηρίου που τυλίγει το σπίτι, την ιστορία του- η οποία ξεδιπλώνεται με αναδρομές στο παρελθόν των ηρώων και κυρίως στα παιδικά τους χρόνια- και τις δύο ηρωίδες της. Η Ίζα κι η Εύα παλεύουν με την αφόρητη ζέστη του καλοκαιριού -η οποία αποδίδεται με υπέροχες ποιητικές περιγραφές- τα κρυμμένα τους μυστικά, τα θαμμένα τους ένστικτα. Ομολογώ πως μέχρι τα μέσα του βιβλίου διάβαζα με μεγάλο ενδιαφέρον την εξέλιξη της ιστορίας, καθώς τη βρήκα εξαιρετικά καλογραμμένη και λεπτοδουλεμένη, ώστε να οδηγηθεί η ιστορία στην αποκάλυψη του δεύτερου μέρους, την ανατροπή που επουδενί δεν "είδα" να έρχεται και εντυπωσιάστηκα. Ωστόσο, πριν από αυτό, προηγήθηκε μια σειρά αλλεπάλληλων ερωτικών σκηνών, ιδιαίτερα γλαφυρών, που προφανώς στόχευαν στην απεικόνιση της εκτόνωσης του πάθους, ωστόσο βρήκα περιττό τον αριθμό τους και μάλλον επιτηδευμένο.
Το δεύτερο μέρος του βιβλίου, στο οποίο οι αναγνώστες διαβάζουν τις ημερολογιακές καταχωρίσεις της μίας εκ των δύο πρωταγωνιστριών, ναι μεν δεν εντυπωσιάζουν ως λογοτεχνικό τέχνασμα, αλλά εμπεριέχουν την ανατροπή την οποία προανέφερα, έστω κι αν η γραφή υστερεί σημαντικά συγκριτικά με το πρώτο μέρος του βιβλίου. Όσον αφορά τον επίλογο δε, προσωπικά τον βρήκα αρκετά μη ρεαλιστικό, δεδομένου ότι η όλη ιστορία διαδραματίζεται στην Ολλανδία του 1960.
Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα, με σφιχτή πλοκή κι υπέροχες περιγραφές της φύσης, ένα βιβλίο με θέματά του τους οικογενειακούς δεσμούς, την καταπιεσμένη σεξουαλικότητα, την απώλεια και διαχείριση του τραύματος και την κληρονομιά κάθε πολέμου, μια σκοτεινή ερωτική ιστορία που μας κάνει να αναρωτιόμαστε ποιο είναι τελικά το αληθινό μας σπίτι.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Βρείτε το εδώ.