Η Σοφία Κουτσούκου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λαμία όπου και δραστηριοποιείται μέχρι σήμερα ως Δικηγόρος. Είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Δ.Π.Θ., επιτυχούσα του γραπτού διαγωνισμού Ειρηνοδικών και κάτοχος Πιστοποιητικού Εξειδικευμένης Επιμόρφωσης του Ε.Κ.Π.Α. στο Εκπαιδευτικό αντικείμενο: “Εγκληματολογική Ψυχολογία”. Είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια του ΠΜΣ “Δημιουργική Γραφή, Θέατρο και Πολιτιστικές Βιομηχανίες” του τμήματος Θεατρικών Σπουδών της Σχολής Καλών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και μέλος του Ομίλου Φθιωτών Λογοτεχνών και Συγγραφέων.
Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια λογοτεχνικής γραφής και Masterclass συγγραφής παραμυθιού στο εργαστήρι Δημιουργικής Γραφής Tabula Rasa με καθηγήτρια την συγγραφέα - δημοσιογράφο Αντιγόνη Πόμμερ, καθώς και το σεμινάριο “Το θεραπευτικό Παραμύθι στην Ψυχολογία” (ΚΔΒΜ Τσαούση).
Είναι παντρεμένη και μητέρα δύο μικρών κοριτσιών. Γράφει διηγήματα, θεατρικά έργα και τελευταία λόγω των παιδιών της, ασχολείται με τα παιδικά παραμύθια.
Συγγραφικό έργο:
- Το πρώτο της παραμύθι με τίτλο “Το συννεφάκι ο Ασημάκης” κυκλοφορεί από τον Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό “Πράξη Αγάπης” όπου και δώρισε όλα τα έσοδα από τις πωλήσεις του.
- “Η γοργόνα Ντένυ Ντόνα με τη μαγική κορώνα” εκδόσεις 24γράμματα, Φεβρουάριος 2023.
- “Η νεράιδα των δοντιών και τα χαλασμένα δοντάκια” εκδόσεις Ηράκλειτος, Μάρτιος 2025.
- Διηγήματά της φιλοξενούνται στο blog της σχολής Tabula Rasa.
- 1ο Βραβείο στον 3ο Διαγωνισμό Συγγραφής Θεατρικού Μονολόγου 2024 του Δήμου Αγρινίου με την Παπαστράτειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Αγρινίου για τον θεατρικό μονόλογο “Κάθε που βρέχει”.
- Α’ Βραβείο στον 1ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Χριστουγεννιάτικου Παραμυθιού του λογοτεχνικού περιοδικού Κέφαλος για το παραμύθι “Ο δικηγόρος του Άη Βασίλη”.
Αγαπητή Σοφία τι ήταν αυτό που σε παρακίνησε να περάσεις από τη Νομική και την εγκληματολογική ψυχολογία στη συγγραφή παιδικών βιβλίων και στις σπουδές δημιουργικής γραφής;
Η Νομική είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα επιστήμη, με την οποία ήθελα να ασχοληθώ από πολύ μικρή. Ήμουν από τις μαθήτριες, δηλαδή, που ήξερα τί θέλω να σπουδάσω. Η εμβάθυνση στην εγκληματολογική ψυχολογία, για την οποία έχω παρακολουθήσει το επιμορφωτικό πρόγραμμα συμπληρωματικής εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ, ήταν μια πραγματική εμπειρία για μένα. Ωστόσο, η συγγραφή ήταν πάντα ο χώρος ασφαλείας μου. Κατά καιρούς ξεπηδούν ήρωες και ιστορίες στο μυαλό μου που ζητούν απεγνωσμένα να πάρουν μορφή στο χαρτί. Αυτή την ανάγκη μου για έκφραση της φαντασίας μου θέλησα να ξεκλειδώσω παρακολουθώντας αρχικά, τα σεμινάρια λογοτεχνικής γραφής της Tabula Rasa με καθηγήτρια την Αντιγόνη Πόμμερ. Στη συνέχεια επέλεξα το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών της σχολής Καλών Τεχνών του ΠαΠελ “Δημιουργική Γραφή, Θέατρο και πολιτιστικές βιομηχανίες”, γιατί ήθελα να γνωρίσω και τον κόσμο του θεάτρου που μέχρι εκείνη τη στιγμή γνώριζα μόνο σαν θεατής. Οι γνώσεις και οι προσλαμβάνουσές μου από αυτό το μεταπτυχιακό πραγματικά δικαίωσαν την επιλογή μου.
Σε ποιο βαθμό επηρέασαν οι σπουδές σου στη Νομική το συγγραφικό σου έργο;
Αναμφισβήτητα, η πανεπιστημιακή εκπαίδευση διευρύνει τους ορίζοντες του ατόμου, εμπλουτίζει το λεξιλόγιο και καλλιεργεί το πνεύμα, ωστόσο, θα έλεγα ότι, ο λόγος μου ως νομικός και ως συγγραφέας είναι πολύ διαφορετικός. Η γλώσσα της νομικής επιστήμης είναι πιο ξύλινη και τείνει να επιχειρηματολογεί, κάτι που δε θέλουμε συνήθως σε ένα λογοτεχνικό έργο. Οι υποθέσεις που συναντώ όμως κατά την άσκηση της δικηγορίας, πολλές φορές μπορεί να γίνουν πηγή έμπνευσης μιας ιστορίας.
Ποια ήταν η αντίδραση των συναδέλφων σου όταν ήρθε στα χέρια τους το πρώτο σου βιβλίο;
Έχω μεγάλη στήριξη από τους συναδέλφους μου, ειδικά στον δικηγορικό σύλλογο τον οποίο ανήκω και τους ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό. Μάλιστα με αφορμή την χριστουγεννιάτικη εκδήλωση του συλλόγου μου για τα παιδιά των συναδέλφων, εμπνεύστηκα το παραμύθι “Ο δικηγόρος του Άη Βασίλη”, το οποίο κέρδισε το Α’ Βραβείο στον διαγωνισμό χριστουγεννιάτικου παραμυθιού του περιοδικού “Κέφαλος”. Από την πρώτη στιγμή δέχτηκα τα θετικά τους σχόλια, μετά το αρχικό ξάφνιασμα, αλλά και την έμπρακτη συμπαράσταση τους τόσο στις παρουσιάσεις των βιβλίων μου όσο και στην προώθηση τους.
Πόσο σε βοήθησε στην εξέλιξη της γραφής σου το σεμινάριο λογοτεχνικής γραφής με την Αντιγόνη Πόμμερ;
Η Αντιγόνη έχει έναν μοναδικό τρόπο να ξεκλειδώνει τις συγγραφικές δυνατότητες σου και παράλληλα να σε οδηγεί σε μονοπάτια που δεν φανταζόσουν ότι μπορείς να ακολουθήσεις. Πριν 3 χρόνια πήρα την απόφαση να γραφτώ στη σχολή της Tabula Rasa για να μάθω περισσότερα πράγματα για τη λογοτεχνία και τα είδη αυτής και τελικά βρέθηκα να γράφω διηγήματα ρομαντικά, ερωτικά αλλά και τρόμου, με πηγή έμπνευσης μια λέξη, μία εικόνα, ένα τραγούδι ή οτιδήποτε άλλο σκαρφιζόταν η Αντιγόνη. Κι εκεί που έλεγες αποκλείεται να σκεφτώ και να γράψω μια ολοκληρωμένη ιστορία χωρίς ούτε ένα ρήμα μέσα της, τελικά κατάφερνες να γράψεις ένα μικρό διήγημα γεμάτο ένταση και συναίσθημα που σε συνέπαιρνε μέσα στις λιγοστές του λέξεις. Οπότε ναι, μπορώ με βεβαιότητα να πω, πως η Αντιγόνη με βοήθησε πολύ τόσο στην διεύρυνση της φαντασίας μου όσο και στη βελτίωση της έκφρασής μου.
Πιστεύεις ότι είναι αναγκαίο να παρακολουθεί αντίστοιχα σεμινάρια ένας συγγραφέας προκειμένου να εξελίσσεται ή αρκεί να βασίζεται στο ταλέντο του;
Πιστεύω πως σίγουρα τέτοιου είδους σεμινάρια βοηθάνε στο να εξασκείς τη γραφή σου, να διευρύνεις τις δυνατότητες σου και να τολμάς να πειραματιστείς σε είδη που διαφορετικά δεν θα έμπαινες στον κόπο να γνωρίσεις. Πόσο μάλλον όταν η καθοδήγηση από τον εμψυχωτή σου είναι ειλικρινής και με σεβασμό στο προσωπικό σου στυλ γραφής.
Ποια είναι η πηγή της έμπνευσής σου;
Οτιδήποτε μπορεί να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον και να θελήσω να μιλήσω για αυτό. Στα διηγήματα και τους μονολόγους μου που απευθύνονται σε ενήλικο κοινό, πηγή έμπνευσής μου είναι ενίοτε η επικαιρότητα, η βία, οι ανθρώπινες αδυναμίες και τα πάθη. Τα παραμύθια ήρθαν στο συγγραφικό μου προσκήνιο μετά την γέννηση των παιδιών μου. Οι καθημερινές τους ανάγκες, οι προκλήσεις της ηλικίας τους και ο χρόνος που περνάμε μαζί είναι τα θέματα που κυριαρχούν στις ιστορίες μου.
Τα έσοδα από το πρώτο σου παραμύθι διατέθηκαν σε φιλανθρωπικό σκοπό. Είναι μια πολύ πρωτότυπη κίνηση. Τι σε ώθησε σε αυτήν;
Όταν έγραψα το πρώτο μου παραμύθι “Το συννεφάκι ο Ασημάκης”, που είναι ένα πολύ τρυφερό, έμμετρο παραμύθι που μιλά για τα όνειρα ενός παιδιού και τη σχέση του με τη μαμά του, ο χώρος της έκδοσης μού φαίνονταν ξένος και απλησίαστος. Δεν ήταν αυτός ο σκοπός μου άλλωστε. Εκείνη την περίοδο έτυχε να διαβάζουμε με τις μικρές μου ένα άλλο παραμύθι που κυκλοφορούσε από τον ΜΚΟ Πράξη Αγάπης και έτσι σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραίο να δω και την δική μου ιστορία να κυκλοφορεί για καλό σκοπό. Αμέσως επικοινώνησα μαζί τους και μετά από μια άριστη συνεργασία, η ιστορία μου πήρε μορφή και φτάνει στα χέρια όσων θέλουν να στηρίξουν την πολύ σπουδαία δράση του Οργανισμού.
Γιατί στράφηκες στη συγγραφή παιδικού βιβλίου; Θα πίστευε κανείς ότι λόγω σπουδών θα προτιμούσες το αστυνομικό μυθιστόρημα.
Πράγματι, το πρώτο είδος με το οποίο καταπιάστηκα είναι το αστυνομικό διήγημα. Γενικότερα το διήγημα είναι το είδος που μου ταιριάζει περισσότερο. Ο συμπυκνωμένος λόγος, χωρίς περιγραφές που κουράζουν, η ολοκληρωμένη ιστορία σε λίγες σελίδες είναι αυτά που μου αρέσει να γράφω. Οι παιδικές ιστορίες ξεπήδησαν στο μυαλό μου μέσα από το παιχνίδι με τις κόρες μου. Και σε αυτές όμως, η ιστορία έχει πάντα μια ολοκληρωμένη πλοκή, με ανατροπές και δράση. Το παιδικό αναγνωστικό κοινό σού δίνει μια ενέργεια πολύ διαφορετική, την οποία αγαπώ πολύ. Όσο ακόμη νιώθω αυτή την ανάγκη να εκφράζομαι και να μιλώ στα παιδιά μέσα από τις ιστορίες μου, θα συνεχίσω να γράφω για αυτά· θέλω όμως κάποια στιγμή να επιστρέψω και στα κείμενα των ενηλίκων, τα οποία αγαπώ εξίσου.
Ποια πιστεύεις ότι είναι η θέση του παιδικού βιβλίου σήμερα στην Ελλάδα;
Η μικρή εμπειρία μου ως συγγραφέας παιδικών βιβλίων, αλλά κυρίως η εμπειρία μου ως μαμά, βρίσκει το παιδικό βιβλίο ως το πιο περιζήτητο λογοτεχνικό είδος στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή. Οι νέοι γονείς προσπαθούν όλο και περισσότερο να μυήσουν τα παιδιά από μικρή ηλικία στο χώρο της λογοτεχνίας και την φιλαναγνωσία. Υπάρχουν αξιόλογες μεταφράσεις ξενόγλωσσων παιδικών βιβλίων, αλλά υπάρχουν και Έλληνες συγγραφείς που δεν έχουν σε τίποτα να ζηλέψουν από τους ξένους και η γνώμη μου είναι ότι πρέπει να στηρίζουμε την εγχώρια λογοτεχνία λίγο παραπάνω. Βέβαια, ακριβώς λόγω της μεγάλης ζήτησης στο παιδικό βιβλίο παρατηρείται και το φαινόμενο της (υπέρ)έκδοσης, κυρίως από εκδοτικούς οίκους που έχουν ως προτεραιότητα την εμπορικότητα και όχι την ποιότητα. Πιστεύω όμως ότι δεν υπάρχουν καλά και κακά βιβλία, αλλά ότι κάθε βιβλίο έχει το δικό του αναγνωστικό κοινό και την δική του πορεία.
Ποια είναι η άποψή σου με την ιδιότητα του νομικού για την τεχνητή νοημοσύνη στον κλάδο του βιβλίου; Πώς μπορούν να προστατευτούν οι συγγραφείς;
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας σε πολλούς τομείς (δεν θα πω καλώς ή κακώς). Είναι μια πραγματικότητα που πρέπει να συνηθίσουμε να συμβιώνουμε μαζί της. Στα πλαίσια μάλιστα μιας εργασίας στο μεταπτυχιακό μου έπρεπε να συγγράψω ένα διήγημα εξ ολοκλήρου μέσω της ΑΙ, κατευθύνοντας την με τις λιγότερο δυνατές παρεμβάσεις από μέρους μου. Το αποτέλεσμα ήταν μια ολοκληρωμένη ιστορία, που όμως της έλειπε η ένταση, το συναίσθημα και η ζωντάνια. Θα έλεγα λοιπόν ότι οι συγγραφείς δεν θα πρέπει να φοβούνται την αντικατάστασή τους από την ΑΙ μιας και η τέχνη και η δημιουργικότητα δεν μπορεί να αντιγραφεί από κανένα πρόγραμμα ή εφαρμογή.
Αν είχες μια συμβουλή να δώσεις σε νέους συγγραφείς που ξεκινούν τώρα το λογοτεχνικό τους ταξίδι ποια θα ήταν αυτή;
Θα ήθελα να τους επισημάνω ότι ο χώρος της συγγραφής είναι πολύ διαφορετικός από τον χώρο της έκδοσης. Όσο λυτρωτικό και απελευθερωτικό είναι να μπορείς να εκφράζεσαι μέσα από λέξεις σε χαρτί, άλλο τόσο δύσκολο και χρονοβόρο είναι να βρεις τον κατάλληλο εκδοτικό οίκο που θα πιστέψει σε σένα και θα σε στηρίξει. Και επειδή, αν όχι όλοι οι συγγραφείς, οι περισσότεροι σίγουρα, θέλουν να δουν τα έργα τους τυπωμένα, θα τους συμβούλευα να ψάξουν για αυτό το εκδοτικό σπίτι, όχι απαραίτητα το μεγάλο, το γνωστό, αλλά για αυτό που θα τους ακούσει και θα τους μιλήσει με ειλικρίνεια.
Έχεις μελλοντικά λογοτεχνικά σχέδια; Αν ναι, θα ήθελες να τα μοιραστείς μαζί μας;
Έχω δύο ακόμη παιδικές ιστορίες σχεδόν έτοιμες, που περιμένουν να πάρουν το δρόμο τους, αλλά θα ήθελα να βρω τον χρόνο και την έμπνευση να ολοκληρώσω το πρώτο μου βιβλίο ενηλίκων, που θα περιέχει θεατρικούς μονολόγους. Ας ελπίσουμε ότι μέσα στο 2026 θα τα καταφέρω!
