Γράφει η Κατερίνα Βιτζηλαίου @the.booklist_
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα:
Ο Δημήτρης Φλαμούρης έχει μια αντισυμβατική ιστορία. Μεγάλωσε στη Δράμα. Σπούδασε Μαθηματικά στη Θεσσαλονίκη και απέκτησε μεταπτυχιακό και διδακτορικό τίτλο πάνω στα χρηματοοικονομικά μαθηματικά στο Λονδίνο. Εργάστηκε για μια δεκαετία σε επενδυτικές τράπεζες στο Λονδίνο. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα εργάστηκε στον χρηματιστηριακό τομέα και δίδαξε επί σειρά ετών στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το 2016 αλλάξαν όλα, καθώς αποφοίτησε από τη σχολή ψυχολογίας του University of East London. Αυτή τη στιγμή είναι Ψυχολόγος και εκπαιδευόμενος Ψυχοθεραπευτής με Συνθετική προσέγγιση. Έχει ασχοληθεί ενδελεχώς και με την τραυματοθεραπεία.
Ταυτόχρονα, πραγματοποιεί διαλέξεις πάνω σε θέματα ψυχολογίας και αυτοβελτίωσης, ως προσκεκλημένος δημόσιων και ιδιωτικών φορέων και οργανισμών και είναι ομιλητής στο TEDx. Είναι ο συγγραφέας των best-sellers Ψυχο-λογικές Σχέσεις, Ψυχο-λογικά Μυστικά (που μακάρι να γνώριζα νωρίτερα) και Το Παράδοξο Μονοπάτι προς το Νόημα της Ζωής.
Παράλληλα, ασχολείται ερασιτεχνικά με το κρασί, έχοντας αποκτήσει διεθνείς οινικές πιστοποιήσεις και ενίοτε το συνδυάζει με τον χώρο της ψυχολογίας σε ομιλίες του σε οινοποιεία. Τέλος, έχει ταξιδέψει σε περισσότερες από 85 χώρες, συλλέγοντας εμπειρίες από όλα τα μέρη του πλανήτη.
Σας ευχαριστούμε πολύ για την ευκαιρία που μας δίνετε να σας γνωρίσουμε λίγο καλύτερα. Στο βιβλίο σας αναφέρετε ότι πολλές από τις συμβουλές αυτοβελτίωσης αποτελούν "δηλητήριο" για την ψυχική μας υγεία και ισορροπία. Ποιο ήταν το προσωπικό σας έναυσμα για να φτάσετε σε αυτό το συμπέρασμα;
Ασχολήθηκα με την ψυχολογία για να σώσω τον εαυτό μου και έτσι δοκίμαζα τις συμβουλές που ακούγονται εκεί έξω να τις εφαρμόζω σε εμένα. Έβλεπα ότι δυσκολευόμουν πολύ και συχνά ένιωθα ανεπαρκής που δεν μπορούσα αγαπήσω τον εαυτό, να διώξω τους τοξικούς ανθρώπους από γύρω μου και να πιστεύω σε μένα. Ακουγόντουσαν τόσο εύκολες και «σωστές» αλλά εγώ αποτύγχανα. Έτσι κατάλαβα ότι κάτι πάει στραβά με τις συμβουλές. Στραβός είναι ο γιαλός…
Μέσα από την ανάγνωση του "Αντίδοτου", επισημαίνετε στον αναγνώστη ότι δεν υπάρχει "η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας". Πώς πιστεύετε ότι αυτή η ιδέα μπορεί να αλλάξει πρακτικά την καθημερινότητά μας;
Ζούμε σε μια κοινωνία που διαρκώς μας σπρώχνει να κάνουμε πιο πολλά πράγματα γιατί αλλιώς χαραμίζουμε τη ζωή μας. Αυτό δημιουργεί υπαρξιακό άγχος και έτσι ποτίζεται η καθημερινότητά μας με άγχος για το αν κάνουμε αρκετά. Να κάνουμε κι αυτό. Να κάνουμε και το άλλο. Ο στόχος μου είναι να επαναπροσδιορίσουμε το πώς ζούμε τη ζωή μας βάζοντας στο επίκεντρο πρώτον τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους και δεύτερον και το τι μας αρέσει να κάνουμε. Όχι μόνο το τι μπορούμε να κάνουμε. Είναι ένας πολύ πιο απενοχοποιημένος τρόπος να υπάρχουμε.
Στο βιβλίο συγκρίνετε τη δυτική και την ανατολική φιλοσοφία. Ποιο στοιχείο της ανατολικής σκέψης θεωρείτε ότι θα είχε τη μεγαλύτερη δύναμη να μας "θεραπεύσει";
Το βασικότερο στοιχείο είναι νομίζω το γεγονός ότι η ζωή είναι πολύπλοκη. Δεν είναι απλή όπως μας αρέσει να τη βλέπουμε στη Δύση. Οι σχέσεις είναι πολύπλοκες, οι καταστάσεις είναι πολύπλοκες. Αν το συνειδητοποιήσουμε θα είμαστε πιο διαλλακτικοί με τους άλλους αλλά και με τον εαυτό μας. Θα δείχνουμε μεγαλύτερη κατανόηση και υπομονή. Οι Ανατολικοί κατανοούν την πολυπλοκότητα της ύπαρξης, δέχονται ότι η ζωή είναι γεμάτη αντιφάσεις (κάτι που οι Δυτικοί το μισούν) και δεν προσπαθούν να έχουν τον έλεγχο γιατί ξέρουν ότι δε γίνεται. Εμείς προσπαθούμε να ελέγξουμε τα πάντα και αυτό μας δημιουργεί πολύ άγχος. Σαφώς μου αρέσει πάρα πολύ και η εστίαση στις σχέσεις των Ανατολικών, η οποία είναι ο βασικότερος τρόπος να ζούμε ευτυχισμένες ζωές (αν εστιάσουμε με τον κατάλληλο τρόπο).
Επίσης αναφέρετε στο βιβλίο σας ότι δεν έχουμε τον απόλυτο έλεγχο στη ζωή μας. Πώς μπορεί κανείς να αποδεχτεί αυτή την ιδέα χωρίς να νιώσει παραιτημένος και να βρει κίνητρο να συνεχίσει να προσπαθεί να αλλάξει την ζωή του;
Το ότι δεν έχω το απόλυτο έλεγχο δε σημαίνει ότι δεν μπορώ να προσπαθήσω. Μπορούμε πάντα να κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας. Μπορεί να μην ξέρω τι θα κάνω στη ζωή μου με σιγουριά αλλά το σημαντικό είναι να νιώθω ότι κάνω αυτό που μου αντιστοιχεί. Το να παραιτηθώ και να μην έχω κίνητρο να προσπαθήσω σαν νοοτροπία προέρχεται από την απόλυτη εστίαση στο να φέρω καλό αποτέλεσμα. Στη Δύση εστιάζουμε μόνο στο να πετύχουμε. Αυτό μας κινητοποιεί. Οπότε η έλλειψη ελέγχου μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά. Αλλά στο Growth Mindset, και στην πραγματική ζωή, το μόνο που έχει πραγματικά σημασία είναι να νιώθω ότι εγώ έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι μου. Όχι να πετύχω.
Ποια ήταν η πιο δύσκολη αλήθεια που συνειδητοποιήσατε γράφοντας το "Αντίδοτο";
Δύσκολη ερώτηση. Η δυσκολότερη αλήθεια να δεχτώ είναι ότι δεν υπάρχει ελεύθερη βούληση. Το καταλαβαίνω και το συνειδητοποιώ και στην πράξη είναι ιδιαίτερα δύσκολο να το ζήσω. Το ξεχνάω. Γιατί είναι τόσο υπαρξιακό το να πιστεύουμε ότι έχουμε ελεύθερη βούληση. Δεν ισχύει όμως και όταν καταφέρνω και το θυμάμαι λειτουργεί καταπραϋντικά.
Στο βιβλίο μιλάτε για αυτοσυμπόνοια και για το πόσο απελευθερωτική είναι. Μπορείτε να μας αναφέρετε κάποια παραδείγματα ώστε να την καλλιεργήσουμε στην πράξη;
Συχνά, πολλοί από εμάς, θα κατηγορήσουμε τον εαυτό μας επειδή είμαστε πολύ φοβισμένοι, πολύ ντροπαλοί και δεν προσπαθούμε όσο θα θέλαμε, πολύ δειλοί που δεν κάνουμε μια επαγγελματική ή προσωπική κίνηση. Αν όμως κάτσουμε να σκεφτούμε πώς γίναμε άραγε οι άνθρωποι που φέρονται έτσι, θα συνειδητοποιήσουμε πως ίσως κανείς δε μας στήριξε, κανείς δε μας ενθάρρυνε όταν το είχαμε ανάγκη, κανείς δεν μας επιβράβευσε ή μπορεί μάλιστα να μας έκοβαν τα φτερά από μικροί. Αν κάποιο ή κάποια από αυτά είναι αλήθεια, τότε πώς περιμένουμε ξαφνικά εμείς να φερόμαστε με γενναιότητα και θάρρος απλά και μόνο επειδή είμαστε μεγαλύτεροι; Αν κατανοήσουμε το τι έχουμε περάσει ο καθένας μας, θα μπορέσουμε να φερθούμε πιο ευγενικά και συμπονετικά στον εαυτό μας, όπως ακριβώς θα φερόμασταν σε κάποιον άλλον του οποίου θα ακούγαμε την πονεμένη ιστορία και θα κατανοούσαμε τι έχει περάσει.
Δυστυχώς όλοι (ψυχολογία, αυτοβελτίωση) μας σπρώχνουν να θεωρούμε πως είμαστε μοναδικοί, σπουδαίοι, να έχουμε αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση. Και αυτό είναι ΠΟΛΥ επικίνδυνο. Η σύνδεση επιτυγχάνεται μέσα από τις δυσκολίες μας. Όχι μέσα από τα επιτεύγματά μας. Γι’ αυτό αυξάνεται η μοναξιά. Επειδή η ψυχολογία και η αυτοβελτίωση μας λένε πώς να είμαστε ασύνδετοι… Η αυτοσυμπόνια μας βοηθάει να δεχτούμε τις δυσκολίες μας και να καταλάβουμε ότι αυτές μας κάνουν ίδιους με τους άλλους. Όλοι τις έχουμε. Και είναι οκ. Όχι άλλη αυτοεκτίμηση λοιπόν. Ώρα για αυτοσυμπόνοια…
Η σύγκριση των σωφρονιστικών συστημάτων Νορβηγίας–ΗΠΑ είναι αξιοσημείωτη. Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας, το πιο κρίσιμο μήνυμα αυτής της σύγκρισης;
Το πιο κρίσιμο μήνυμα είναι πως όταν φέρεσαι στους ανθρώπους σαν να είναι εγκληματίες αυτοί γίνονται και παραμένουν εγκληματίες. Όταν τους φέρεσαι σαν να είναι άνθρωποι και μέλη μιας κοινωνίας αυτοί γίνονται καλοί πολίτες.
Αν μπορούσατε να συνοψίσετε "Το Αντίδοτο" σε μία μόνο φράση που θα θέλατε να θυμάται ο αναγνώστης, ποια θα ήταν αυτή;
Μην έχεις σκοπό ζωής σου να πετύχεις. Έχε σκοπό να κάνεις καλές σχέσεις με τους άλλους.
Οι αλλαγές στον επαγγελματικό σας βίο είναι εντυπωσιακές. Από τα μαθηματικά και τις επενδυτικές τράπεζες στραφήκατε στην ψυχολογία: τί πυροδότησε αυτή τη μεγάλη στροφή στη ζωή σας;
Κάθε αλλαγή πυροδοτείται από το ίδιο πράγμα στους ανθρώπους. Από τον πόνο. Έτσι κι εγώ πόνεσα πολύ σε μια περίοδο της ζωής μου, άρχισα θεραπεία και ανακάλυψα τον κόσμο των συναισθημάτων και της ψυχολογίας.
Ποιες δεξιότητες ή τρόποι σκέψης από την καριέρα σας στα χρηματοοικονομικά θεωρείτε ότι σας βοήθησαν στη συγγραφή και στην ψυχολογία;
Στο πρώτο μάθημα ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο, μας είπαν ότι ο ψυχολόγος πρέπει πρώτα από όλα να σκέφτεται λογικά. Εκεί ηρέμησα ότι δεν έκανα λάθος στροφή επαγγέλματος. Στα βιβλία προσπαθώ να έχω μια λογική δομημένη σκέψη. Ο αναγνώστης θέλω να πείθεται από όσα γράφω, οπότε χρησιμοποιώ επιχειρήματα στηριγμένα σε έρευνες και λογική. Δε θέλω απλά να πιστεύει όσα λέω επειδή τα λέει ένα βιβλίο. Έτσι διαφέρουν όσα γράφω συχνά από συμβουλές που ακούγονται καλές στην θεωρία αλλά δε δουλεύουν στην πράξη. Βάζω τα πράγματα σε κουτάκια και το μυαλό μας δουλεύει με κουτάκια. Αυτό είναι αποτέλεσμα της προηγούμενης ζωής μου.
Έχετε ταξιδέψει σε πάνω από 85 χώρες. Ποιο ταξίδι σας στιγμάτισε περισσότερο και γιατί;
Τα ταξίδια μου στην Αφρική, ιδιαίτερα στην Αιθιοπία, στη Σενεγάλη, στην Ουγκάντα, πάντα αφήνουν μεγάλο αποτύπωμα επάνω μου. Είναι η σύνδεση από τη μια με τη φύση στην πιο ανεπεξέργαστη μορφή της και από την άλλη η σύνδεση με ανθρώπους που ζουν μια τόσο διαφορετική ζωή από εμάς. Χωρίς ανέσεις, με πολύ βασικές υποδομές κι όμως συνεχίζουν σε μεγάλο ποσοστό να διατηρούν την ανθρωπιά τους. Αυτά τα ταξίδια πάντα με γειώνουν και μου θυμίζουν ότι οι Δυτικές αξίες σύμφωνα με τις οποίες ζούμε τη ζωή μας, δεν είναι η απάντηση για μια ευτυχισμένη ζωή. Τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά. Η ουσία είναι αλλού. Όχι στο πολύ αλλά στο μαζί.
Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο του σύγχρονου ανθρώπου στο να βρει την ψυχική του ηρεμία;
Το κινητό. Είναι ένα μηχάνημα που συνεχώς δίνει ερεθίσματα στον εγκέφαλο στα οποία δεν μπορούμε να αντισταθούμε. Είναι πιο δυνατό από εμάς.
Έχετε γράψει ήδη αρκετά βιβλία. Τι σας εμπνέει να συνεχίζετε να γράφετε;
Γράφω μόνο όταν θεωρώ πως έχω κάτι να πω. Μετά το τρίτο μου βιβλίο είχα σκεφτεί πως δεν είχα κάτι άλλο να πω. Αλλά επειδή διαβάζω συνέχεια, βρίσκω νέες ιδέες στο μονοπάτι μου, τις οποίες θεωρώ χρήσιμο να μοιραστώ κάποια στιγμή, οπότε προκύπτει νέο βιβλίο. Τώρα είμαι στο σημείο όπου και πάλι θεωρώ ότι δεν έχω κάτι άλλο να πω. Για να δούμε…
Ποιο είναι το επόμενο συγγραφικό/ επαγγελματικό σας εγχείρημα;
Όπως είπα θεωρώ πως δεν έχω κάτι άλλο να πω. Μέσα μου θέλω να γράψω ένα λογοτεχνικό βιβλίο για σχέσεις κάποια στιγμή, όπου θα παρουσιάζω τις σχέσεις όπως ακριβώς είναι και όχι όπως τα βιβλία και οι ταινίες του σήμερα τις παρουσιάζουν. Θεωρώ πως δεν έχουμε ιδέα πώς είναι μια καλή σχέση στην πραγματικότητα και θα ήθελα να συμβάλω στο να αλλάξει αυτό.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ιβίσκος: https://iviskospublications.gr/product/to-antidoto/