Γράφει η Βάσια Κατσαούνου, @mrs_vassia
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος παραμένει μια από τις πιο καθοριστικές εμπειρίες της σύγχρονης ιστορίας — και η λογοτεχνία για παιδιά βρίσκει τρόπους να τον αφηγηθεί χωρίς τρόμο, αλλά με ανθρωπιά. Μέσα από εικόνες, λέξεις και συναισθήματα, οι ιστορίες ανοίγουν χώρο για σκέψη, ενσυναίσθηση και διάλογο και προσφέρουν τρόπους για να κατανοήσουν τα παιδιά το νόημα του πολέμου και την αξία της ειρήνης.
Θάνος Κονδύλης, "1940 Όχι! Για την πατρίδα και την ελευθερία"
Αθήνα, Οκτώβριος του 1940. Ο μικρός Κοσμάς δουλεύει σε μια ταβέρνα στην Αθήνα. Ένα βράδυ μαθαίνει τυχαία ότι ο πατέρας του ο Γιώργος που είναι στρατιωτικός, συνταγματάρχης στην στρατιωτική αντικατασκοπεία, εμπλέκεται σε ύποπτες δραστηριότητες. Ο Κοσμάς αρχίζει την έρευνα και σύντομα ανακαλύπτει ένα δίκτυο κατασκοπείας και προδοσίας που σχετίζεται με τη διαφαινόμενη ιταλική εισβολή στην Ελλάδα. Μαζί με φίλους του, ο Κοσμάς παρακολουθεί διάφορους ανθρώπους με τους οποίους έρχεται σε επαφή ο πατέρας του. Όμως το παιχνίδι που παίζει ο Γιώργος είναι επικίνδυνο και μια μέρα όλα αυτά θα καταλήξουν στη σύλληψη και, τελικά, στον οδυνηρό θάνατό του. Ωστόσο, η αποκάλυψη της αλήθειας δεν έχει έρθει ακόμα. Γιατί σε αυτή την τραγική ιστορία τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Μια συναρπαστική ιστορία μυστηρίου και δράσης με φόντο την Αθήνα τις μέρες πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Hattie Hearn, "Ιστορίες από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο"
Γνωστές και άγνωστες πτυχές από τον πόλεμο που συγκλόνισε τον κόσμο...
Αυτό το βιβλίο δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στους στρατιώτες που πολέμησαν, αλλά και στους πολίτες που έζησαν τον πόλεμο. Θα μάθετε για το θάρρος συνηθισμένων ανθρώπων που έκαναν ασυνήθιστα πράγματα, συμπεριλαμβανομένων εκατομμυρίων παιδιών που βρέθηκαν μεταξύ των διασταυρούμενων πυρών. Ταξιδέψτε στον χρόνο και γνωρίστε την τραγουδίστρια της τζαζ που εργάστηκε ως κατάσκοπος για τη γαλλική Αντίσταση, τους στρατιώτες Ναβάχο που ανέπτυξαν έναν μυστικό κώδικα ξεγελώντας τους εχθρούς τους και την αρκούδα που στρατολόγησε ο πολωνικός στρατός!
Ανάμεσα στις ιστορίες παρεμβάλλονται σελίδες που εξηγούν τα σημαντικότερα γεγονότα του πολέμου – από το Περλ Χάρμπορ μέχρι την απόβαση στη Νορμανδία.
Ένα ταξίδι στην Iστορία μέσα από απίστευτες αφηγήσεις ηρωισμού και ελπίδας.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα.
https://www.dioptra.gr/vivlia/paidika/istories-apo-ton-deutero-pagkosmio-polemo
Μανδηλαράς Φίλιππος, "Η Αντίσταση των Ελλήνων"
"Στην Ακρόπολη ανέβηκαν μια νύχτα σκοτεινή
για να κόψουν της σημαίας το χοντρό σκοινί.
Οι φρουροί λίγο πιο ‘κει έπιναν και μεθούσαν,
για τη νίκη τους στην Κρήτη όλη νύχτα τραγουδούσαν."
Η Εθνική Αντίσταση ενάντια στους κατακτητές κατά τη διάρκεια της Κατοχής, γραμμένη με απλά, κατανοητά στιχάκια από τον Φίλιππο Μανδηλαρά ώστε να κινούν το ενδιαφέρον των αναγνωστών…
…με πολύχρωμη, καθαρή κι ανάλαφρη εικονογράφηση από τη Ναταλία Καπατσούλια…
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.
Μανδηλαράς Φίλιππος, "Το Έπος Του ’40 "
Οι περιπέτειες του έπους του 1940 με χαριτωμένα και απλά στιχάκια, από τον Φίλιππο Μανδηλαρά, για να εντυπώνονται εύκολα στη μνήμη των παιδιών:
Στης Αλβανίας τα βουνά πολέμησε με ανδρεία,
σ’ όλους απέδειξε της ψυχής του την αξία.
Για την πατρίδα του ήξερε πως πολεμούσε,
ενάντια σ’ έναν εχθρό που αγέρωχα κοιτούσε
Μια χιουμοριστική και πολύχρωμη εικονογράφηση από τη Ναταλία Καπατσούλια …και τις απαραίτητες πληροφορίες στο τέλος του βιβλίου για την κατανόηση των γεγονότων που ιστορούνται.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.
https://www.epbooks.gr/shop/paidika-neanika-biblia/eikonografimena-biblia-gia-paidia/to-epos-toy-40/
Αγγελική Δαρλάση, "Όταν έφυγαν τ' αγάλματα"
Κάποτε ήταν ένα κορίτσι που είχε ακούσει τα αγάλματα να τραγουδάνε, είχε χορέψει μαζί τους στο φως του φεγγαριού, τα είχε δει να δακρύζουν.
Επειδή τα αγάλματα τις νύχτες ζωντανεύουν. Η Αγγελίνα το ήξερε καλά αυτό αφού μεγάλωσε μέσα στο μουσείο σχεδόν. Άλλωστε, το ότι είχε ένα ολόκληρο κι ένα μισό, «καταραμένο» χέρι την έκανε να τους μοιάζει ακόμα περισσότερο. Με εξαίρεση τον Τίκο, τον μόνο σάρκινο φίλο της, τα αγάλματα ήταν οι καλύτεροί της φίλοι.
Όταν ο Μουσολίνι κήρυξε τον πόλεμο στην Ελλάδα, ο φόβος ότι θα επικρατήσει το σκοτάδι του ναζισμού έγινε ακόμα ισχυρότερος. Κι όσοι σχετίζονταν με το Μουσείο, από τους αρχαιολόγους μέχρι τους απλούς εργάτες, όλοι μοιράζονταν μια κοινή αγωνία· όλοι προστάτευαν το ίδιο μυστικό που έμοιαζε να συνοψίζεται σε μία και μόνο φράση: "Να προλάβουμε…".
Η Αγγελίνα θα θελήσει να μάθει εκείνο το μυστικό και θα βοηθήσει τον Τίκο να κρύψει το δικό του.
Μια βαθιά ανθρώπινη κι αντιπολεμική ιστορία για τη φιλία, την ενηλικίωση, την αναζήτηση ταυτότητας και την ανάγκη διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, βασισμένη στην πραγματική ιστορία της απόκρυψης των αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου.
«Πόλεμος, Αντίσταση, Απελευθέρωση, όλα περνούν μέσα από τον κόσμο της μικρής ηρωίδας. Κι έτσι η συγγραφέας μαθαίνει στα παιδιά, χωρίς διδακτισμό, πως η Αντίσταση δεν είναι μόνο τα όπλα… Δε γράφει η Αγγελική Δαρλάση, κεντάει βελονιά βελονιά, και κάνει να αγαπηθούν αυτά που κρύβει μέσα του ένα μουσείο». (Από το προλογικό σημείωμα της Άλκης Ζέη)
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
Ευγένιος Τριβιζάς, "Η φάλαινα που τρώει τον πόλεμο"
Γιατί οι σαλπιγκτές κρύβονται στις θαλασσινές σπηλιές; Γιατί οι τυμπανιστές παίζουν τελίτσες στις καταπακτές; Γιατί οι υπασπιστές έχουν τις πόρτες τους κλειστές; Γιατί οι ναύαρχοι αλλάζουν χρώμα και οι στρατηγοί μασκαρεύονται σε μπαλαρίνες και τσαχπίνες κολομπίνες; Επειδή ψάχνει να τους βρει μια παράξενη και υπέροχη φάλαινα: η φάλαινα που τρώει τον πόλεμο.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.
Ελένη Πριοβόλου, "Τσόκο Μπλοκ"
Παγωμένος χειμώνας του 1941-42. Η πείνα και το κρύο θερίζουν. Ο φόβος παγώνει τα όνειρα. Οι μπότες των ατσάλινων στρατιωτών συνθλίβουν την ελευθερία. Οι μαυραγορίτες συγκεντρώνουν τα λιγοστά τρόφιμα της χώρας.
Δύο παιδιά, μια κοπέλα, η Ανθή, εθελόντρια νοσοκόμα, και ο μικρότερος αδελφός της, ο Τσόκο, μαθητής γυμνασίου και μέλος της μπάντας του μαέστρου Φι-Φι, μπαίνουν στην Αντίσταση. Η Ανθή συνειδητά, ο Τσόκο τυχαία, μέσα από μια σειρά απρόβλεπτων γεγονότων. Γνωρίζεται με τον Νίνο, το γιο του Ιταλού στρατηγού Φρατζιόλο, τον οποίο ο ισχυρός πατέρας του επιβάλλει στην μπάντα. Τα δυο παιδιά γίνονται φίλοι και αλληλοϋποστηρίζονται. Ο Νίνο κάνει τα στραβά μάτια για να κλέψει ο Τσόκο έναν πολύ σημαντικό χάρτη και ο Τσόκο απαλύνει με τη συντροφιά του τη μοναξιά που νιώθει εκείνος, απομονωμένος μέσα στο σπίτι-αρχηγείο των ιταλικών δυνάμεων κατοχής.
Το βιβλίο χαρακτηρίζεται από ένα άρωμα αισιοδοξίας μέσα στο ζόφο. Οι άνθρωποι ζουν τον όλεθρο και την καταστροφή, αλλά αγωνίζονται. Η μουσική και η ποίηση τους βοηθούν να αντέξουν. Και όταν μοιάζει πως όλες οι ανθρώπινες αξίες έχουν χαθεί, ανακαλύπτουν την αλληλεγγύη και τη σύμπνοια. Παιδιά και ενήλικες δημιουργούν μια άρρηκτη αλυσίδα αγάπης και γίνονται Στρατιώτες της Ειρήνης.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.
David Cali, "Ο εχθρός"
Βρισκόμαστε σε πόλεμο. Βλέπουμε ένα τοπίο που θα μπορούσε να είναι έρημος. Μέσα στην έρημο υπάρχουν δυο τρύπες. Μέσα στις τρύπες υπάρχουν δυο στρατιώτες. Είναι εχθροί.
Η πληροφόρηση, η καλλιέργεια του κριτικού πνεύματος, καθώς και η ομαδική αλλά και η ατομική δράση αποτελούν τις θεμελιώδεις λίθους της Διεθνούς Αμνηστίας, που έχει σκοπό να καταγγέλλει και να σταματά τις απόπειρες ενάντια στα ανθρώπινα δικαιώματα. Η ιστορία των δύο στρατιωτών συνεισφέρει στη συνειδητοποίηση αυτών των δικαιωμάτων.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
https://www.patakis.gr/books/9789601632575-o-echthros/
Παντελης Καλιοτσος, "Τα ξύλινα σπαθιά"
Ένα αγαπημένο παιχνίδι των παιδιών είναι ο πόλεμος… Αλλά μήπως μέσα από αυτό το παιχνίδι μαθαίνουν να μην πιστεύουν στην ειρήνη; Κάτι τέτοιο πιστεύει ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος και αποφασίζει να δείξει στους μικρούς φίλους του πως κανένας πόλεμος δεν μπορεί να είναι καλός – ακόμα και αυτός που παίζεται με ξύλινα σπαθιά.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
https://www.patakis.gr/books/01156-ta-xylina-spathia/
John Boyne, "Το αγόρι με τη ριγέ πιτζάμα"
Ο εννιάχρονος Μπρούνο δεν έχει ιδέα για την Τελική Λύση ή το Ολοκαύτωμα. Δε γνωρίζει για τον εφιάλτη που ζουν οι λαοί της Ευρώπης εξαιτίας της χώρας του. Το μόνο που ξέρει είναι ότι αναγκάστηκε να μετακομίσει από το άνετο σπίτι του στο Βερολίνο σ’ ένα οίκημα σε μια απομονωμένη περιοχή, όπου δεν έχει τίποτε να κάνει και κανέναν για να παίξει. Μέχρι τη στιγμή που συναντά τον Σμούελ, ένα αγόρι που ζει στην άλλη μεριά του συρματοπλέγματος και που, όπως κι άλλοι άνθρωποι εκεί, φορά μια στολή σαν ριγέ πιτζάμα. Η φιλία του Μπρούνο με τον Σμούελ θα τον οδηγήσει από την αθωότητα σε μια σκληρή αποκάλυψη και θα τον αναγκάσει να γίνει άθελά του μέρος μιας αποτρόπαιης κατάστασης.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Κελλυ Ματαθία-Κόβο, "Τα κίτρινα καπέλα"
Μια ιστορία που μιλάει για φόβo και θάρρος, για φιλία που δε γνωρίζει όρια, για ευγνωμοσύνη και μνήμη. Μιλάει για αυτούς που, όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με το θεριό, ακούν την εσωτερική τους φωνή, την καρδιά τους, και βρίσκουν τη δύναμη να αποφασίσουν για την τύχη τους. Μιλάει όμως και για εκείνους που βάζουν σε κίνδυνο τον εαυτό τους, υπερασπίζοντας το δικαίωμα στη ζωή.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
https://www.patakis.gr/person/person-6763/