Γράφει η Κατερίνα Βιτζηλαίου, @the.booklist_
Το βιβλίο "Τι έμαθα περπατώντας στον κόσμο" της Λένας Διβάνη είναι ένα πολυδιάστατο έργο που συνδυάζει ταξιδιωτική λογοτεχνία, αυτοβιογραφικά στοιχεία, υπαρξιακές αναζητήσεις με διάνθιση ιστορικών στοιχείων.
Η Λένα Διβάνη μας ξεναγεί με ζωντανή και άμεση γλώσσα σε μέρη μακρινά και πρωτόγονα όπως η Βενεζουέλα, η Κούβα, η Αιθιοπία, το Βιετνάμ, η Νέα Ζηλανδία, η Ινδία και η Παταγονία, όχι μόνο για να περιγράψει τα εξωτικά τοπία, αλλά και για να φωτίσει και τις εσωτερικές της διαδρομές.
Αφορμή για την έναρξη των ταξιδιών της, ήταν το 2002 η ψυχική και σωματική κατάρρευση λόγω υπερκόπωσης, της παιδικής της φίλης Ντίνας, την οποία προκειμένου να βοηθήσει να συνέλθει, συνόδευσε η συγγραφέας στην Ελβετία σε μια εκδρομή ανάβασης ενός βουνού. Τελικά όμως, μάλλον κατάφερε να βοηθήσει περισσότερο τον ίδιο της τον εαυτό, διότι, με αφορμή αυτό το ταξίδι, η συγγραφέας παρότι φανατική καπνίστρια και λάτρης της θάλασσας, ξεκίνησε ένα αναπάντεχο ταξίδι αυτογνωσίας μέσα από την ενασχόληση της με την ορειβασία και τα μετέπειτα μακρινά ταξίδια που πραγματοποίησε προκειμένου να συμμετέχει στις ορειβατικές προκλήσεις.
Με χιούμορ, ευαισθησία και αυτοσαρκασμό, η Λένα Διβάνη περιγράφει προσωπικά περιστατικά κατά την διάρκεια των ταξιδιών της, συναντήσεις με ενδιαφέροντες ντόπιους ανθρώπους, πολιτικές ιδιαιτερότητες και πολιτισμικά παράδοξα. Είναι ανοιχτή σε νέες εμπειρίες και παραδίδεται αβίαστα στο άγνωστο, προκειμένου να εμπλουτίσει τις γνώσεις και τα βιώματα της. Οι εικόνες που μας μεταφέρει είναι πολύ έντονες, κάποιες φορές συγκινητικές ή ακόμα και ξεκαρδιστικές.
Η συγγραφέας παρατηρεί τις κοινωνίες που επισκέπτεται από κοντά, όχι από τουριστική απόσταση. Αναδεικνύει σκληρές αλήθειες, όπως η φτώχεια, η καταπίεση των γυναικών, η διαφθορά της πολιτικής, που μετατρέπουν πανέμορφους τόπους σε ευάλωτες κοινωνίες και όλα αυτά με έναν τόνο ανθρωπιάς και ενσυναίσθησης και όχι με την ουδετερότητα ενός ιστορικού.
Το βιβλίο είναι γραμμένο σαν προσωπικό ημερολόγιο και διαβάζεται απνευστί. Σαν να μιλάει η συγγραφέας σ’ έναν φίλο, με αυθορμητισμό και γλώσσα απλή και ρέουσα, χωρίς καλλωπισμούς. Διαβάζοντάς το νιώθεις πως ταξιδεύεις δίπλα της, γελάς με τις ατάκες της, συγκινείσαι με τα βιώματα της. Παράλληλα, μεταδίδει στον αναγνώστη μια δίψα για τη ζωή, για γνώση και δοκιμή του διαφορετικού.
Ένα από τα αγαπημένα μου σημεία του βιβλίου είναι το ερώτημα:
"Ο φόβος σου σώζει τη ζωή ή στην παίρνει;". Διότι όπως μας αναφέρει η συγγραφέας σε ένα από τα πολλά φλας μπακ της προσωπικής της διαδρομής στον χρόνο, μια σοβαρή ασθένεια που πέρασε στην παιδική της ηλικία, έκανε τον πατέρα της υπερπροσταστευτικό απέναντι της με αποτέλεσμα να ζει για χρόνια με τον φόβο για όλα τα υποθετικά επικίνδυνα σενάρια για τη ζωή της. Τελικά, ο τρόπος να ξεπεράσει τον φόβο της και να σπάσει τα αόρατα δεσμά της, ήταν η ενασχόληση της με την αναρρίχηση, η ανάβαση δύσκολων και δύσβατων πλαγιών και η εναρμόνιση της και ο σεβασμός για τα διαφορετικά κάθε φορά στοιχεία της φύσης.
Το κεντρικό μήνυμα του βιβλίου είναι πως το αληθινό ταξίδι δεν είναι μόνο γεωγραφικό, αλλά κυρίως ψυχικό. Το ταξίδι “σε ξεβρακώνει”, όπως χαρακτηριστικά λέει η ίδια, αποκαλύπτει τους πραγματικούς χαρακτήρες, σε βγάζει από την ζώνη ασφάλειας της καθημερινότητας σου, αποδομώντας τις άμυνες, τις μάσκες και τα κοινωνικά στερεότυπα τα οποία μας ακολουθούν. Επειδή κατά την ανάβαση ενός βουνού και βρισκόμενοι σε υψηλό υψόμετρο σε συνθήκες δύσκολες και επικίνδυνες είμαστε όλοι ίσοι ανεξαρτήτου της θέσεως μας στην πραγματική ζωή, ο ταξιδιώτης-ορειβάτης καλείται να αντιμετωπίσει την ουσία του, πέρα από τους κοινωνικούς ρόλους που του έχουν αποδοθεί.
Το βιβλίο με έκανε να νιώσω οικειότητα με τη συγγραφέα. Μου μετέδωσε όχι μόνο εικόνες αλλά και συναισθήματα, με έβαλε να σκεφτώ για τις δικές μου επιλογές, τα δικά μου ταξίδια κυριολεκτικά και μεταφορικά. Όπως λέει και η ίδια δανειζόμενη λόγια του Προυστ, "Σκοπός του ταξιδιού δεν είναι να δεις καινούρια μέρη αλλά να δεις με καινούρια μάτια".
Αυτή είναι και η ουσία του βιβλίου. Ένα ταξίδι σε νέα μέρη που σε κάνει να ανακαλύπτεις τον εαυτό σου. Μια περιπέτεια που αν την ακολουθήσεις με ανοιχτή καρδιά, μπορεί να σε αλλάξει ως άνθρωπο.
Η Λένα Διβάνη είναι συγγραφέας και καθηγήτρια στο Νομικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδίκευση στην ελληνική και βαλκανική ιστορία εξωτερικής πολιτικής. Πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία το 1994 και έκτοτε έχει εκδώσει μυθιστορήματα, διηγήματα, παιδικά βιβλία και ιστορικές μελέτες.
Τα έργα της έχουν μεταφραστεί και διασκευαστεί για την τηλεόραση. Συμμετείχε στο διεθνές πρότζεκτ GLOBAL NOVEL, εκπροσωπώντας την Ελλάδα. Έγραψε επίσης θεατρικά έργα που ανέβηκαν με επιτυχία.
Συνεργάστηκε με το Υπουργείο Εξωτερικών και το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου σε θέματα μειονοτήτων και διασποράς.
Είναι ιδρυτικό μέλος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και έχει διατελέσει σε διοικητικές θέσεις σε πολιτιστικούς οργανισμούς.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη: https://www.kastaniotis.com/978-960-03-6278-7-c.html