Γράφει η Βάσια Κατσαούνου, @mrs_vassia
"Δεν έχω παρά φωνή. Μιλώ για να υπάρχω. Μιλώ για να μείνω."
Η Βιολέτα μιλά. Χωρίς σταματημό, χωρίς σημεία στίξης να της κόβουν τον ειρμό και τον δρόμο, χωρίς ανάσα. Δεν είναι ακριβώς ηρωίδα. Δεν είναι ακριβώς αφηγήτρια. Είναι παρουσία. Σαρκοβόρα, αστεία, πληγωμένη, οργισμένη. Μια γυναίκα που μεγάλωσε ανάμεσα στη σιωπή και τη βία και που τώρα αρνείται να σωπάσει. Που δεν ζητά τη λύτρωση — ζητά να ακουστεί.
Η Ντούλσε Μαρία Καρντόζο στήνει ένα μυθιστόρημα-ποτάμι. Ένα ασταμάτητο, πυρετικό παραλήρημα που δεν εξιστορεί, αλλά είναι η ίδια η ιστορία. Μέσα από τη φωνή της Βιολέτας, ξετυλίγεται το χρονικό μιας ζωής γυναικείας και τραχιάς: η μητέρα που τη μεγάλωσε με σκληρότητα, οι άντρες που έρχονται και φεύγουν αφήνοντας πάνω της λέξεις, χέρια και στίγματα, τα παιδιά, οι μοναξιές, τα σώματα, οι εμμονές, η ανάγκη για ορατότητα. Μια ζωή που δεν εξελίσσεται σε επεισόδια, αλλά σε τραύματα, αναμνήσεις και ρωγμές.
Κι όλα αυτά, μέσα από μια αφήγηση που δεν ζητά την κατανόηση του αναγνώστη. Δεν ενδιαφέρεται για εύκολες ταυτίσεις. Η Βιολέτα δεν είναι "συμπαθητική". Δεν είναι "δυνατή γυναίκα". Είναι άνθρωπος. Αντιφατικός, ωμός, φθαρμένος, αλλά βαθιά αληθινός. Και η φωνή της – αυτή η φωνή που δεν σταματά να κυλά, να γεμίζει το δωμάτιο, να καταλαμβάνει το χαρτί – είναι ο μόνος της τρόπος να υπάρξει. Γιατί "αν σωπάσω, πεθαίνω" λέει, και το πιστεύεις.
Η Καρντόζο χτίζει ένα πυκνό, ασφυκτικό, σχεδόν παραληρηματικό κείμενο που διαβάζεται περισσότερο με το σώμα παρά με το μυαλό. Η γλώσσα της είναι λυρική και ωμή, τρυφερή και φαρμακερή, μουσική αλλά και αιχμηρή. Κι είναι αυτή η αντιφατική γλώσσα που σε κρατάει, που δεν σε αφήνει να απομακρυνθείς, όσο κι αν ζορίζεσαι.
Το "Βιολέτα" δεν είναι εύκολο βιβλίο, είναι εμπειρία. Ένα κείμενο που καταλαμβάνει χώρο, όπως και η φωνή της ηρωίδας του. Και τελικά, όσο περνούν οι σελίδες, καταλαβαίνεις ότι αυτό που κρατάς δεν είναι απλώς ένα μυθιστόρημα — είναι μια πράξη επιβίωσης, ότι δεν είναι απλώς λογοτεχνία — είναι μια πράξη αντίστασης. Ένα μανιφέστο ζωής μέσα από τη γυναικεία εμπειρία. Μια υπενθύμιση ότι ο λόγος, όταν πηγάζει από τα έγκατα, δεν ζητά έγκριση. Ζητά μόνο να ακουστεί.
Η Βιολέτα σε βρίσκει. Σε ξεβολεύει. Σε ξεκουφαίνει. Και κάπου στο τέλος, συνειδητοποιείς ότι θα ήθελες να της απαντήσεις. Αλλά δεν χρειάζεται. Εκείνη τα έχει ήδη πει όλα.
Το βιβλίο "Βιολέτα ή γνωρίζω την αγάπη εξ ακοής" της Ντούλσε Μαρία Καρντόζο κυκλοφορεί σε μετάφραση Μαρίας Παπαδήμα από τις εκδόσεις Νήσος: