Γράφει η Ροδαμάνθη Σοφικίτου, @greek_studyholic
Ο Φλόριαν Μύλφριντ επιχειρεί να επαναξιολογήσει την αξία της εμπιστοσύνης μέσω μιας πολυεπίπεδης ανάλυσης της εκ διαμέτρου αντίθετης έννοιάς της, της δυσπιστίας. Συγκεκριμένα, μέσα από παραδείγματα από τον Καύκασο, την Ευρώπη, και γενικότερα όλο τον κόσμο, δίνει μια νέα "οπτική" σε κάτι που θεωρείται εν γένει προβληματικό.
"Η δυσπιστία δεν έχει καλή φήμη. Συντελεί, δήθεν, στον λαϊκισμό και στη διάβρωση της αλήθειας: γι' αυτό σε κάθε κρίση προκύπτει πολύ γρήγορα η απαίτηση να ανακτήσουμε την εμπιστοσύνη μας. Ωστόσο, στη δυσπιστία υπάρχει και ένα εποικοδομητικό και ρυθμιστικό δυναμικό. Όταν το δυναμικό αυτό δεν μπορεί να εκφραστεί, η δυσπιστία οξύνεται και μετατρέπεται σε απειλή για την κοινωνία και το κράτος."
Η δυσπιστία σύμφωνα με τον συγγραφέα είναι κάτι προβληματικό, μιας και φαίνεται ότι κάτι λείπει στους ανθρώπους:
είτε η κοινωνία των πολιτών, είτε το κράτος δικαίου, είτε μια ισχυρή μεσαία τάξη. Πηγή όλων όμως είναι η απουσία της εμπιστοσύνης - ή πιο σωστά η παρουσία της δυσπιστίας στις ζωές μας.
Μέσα σε μόλις πέντε κεφάλαια - εξαιρετικά ενδιαφέροντα κατά την άποψή μου- ο ερευνητής αναφέρεται αρχικά στην απλή έννοια της δυσπιστίας, η οποία ανάγεται σε κάτι πιο σύνθετο, όπως τη δυσπιστία που γίνεται ένα μέσο χειραφέτησης στον τομέα της πολιτικής. Το κεφάλαιο αυτό το βρήκα εξαιρετικό και επίκαιρο, λόγω των τελευταίων εξελίξεων που ταλανίζουν τη χώρα μας.
Πάνω σε αυτό λέγεται πως η πολιτική δυσπιστία παίρνει πολλές φορές τη μορφή της φιλελεύθερης παράδοσης και "δρα ρυθμιστικά ως προς την εξουσία και προστατεύει τον πολίτη από την κρατική αυθαιρεσία". Στη συνέχεια ως δημοκρατική παράδοση λειτουργεί πιεστικά "για να υπενθυμίσει στους κυβερνώντες ότι πρέπει να τηρούν τις υποσχέσεις τους" και ότι είναι υποχρεωμένοι να υπηρετούν το κοινό καλό. Τέλος, ως επαναστατική παράδοση δύναται να στραφεί εναντίον των επικρατούσων συνθηκών με σκοπό την ανατροπή τους.
"Έχουμε, λοιπόν, να κάνουμε με μια αντίθεση: από τη μία πλευρά αυξάνεται η δυσπιστία των πολιτών, από την άλλη η δυσπιστία υποβιβάζεται ρητορικά και στην πολιτική πράξη".
Το βιβλίο αυτό, λοιπόν, με βρήκε σε μια περίοδο εξαιρετικά προβληματική και εντέλει με προβλημάτισε ακόμα περισσότερο.
Θα κλείσω αυτό το άρθρο παραθέτοντας ένα σημείο του βιβλίου:
"Κάθε κυβέρνηση πρέπει να αξιολογείται ανάλογα με το πόση δυσπιστία επιτρέπει στους πολίτες της και πόσο τη λαμβάνει υπόψη της.
Το βιβλίο κυκλοφορεί από εκδόσεις Νήσος σε μετάφραση Ιωάννας Μεϊτάνη:
https://e.nissos.gr/product/%ce%b4%cf%85%cf%83%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%af%ce%b1-%ce%b7-%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%b1-%ce%bc%ce%b9%ce%b1%cf%82-%ce%bc%ce%b7-%ce%b1%ce%be%ce%af%ce%b1%cf%82/